Historia

Przez ostatnie dwie dekady wpisanie ruchu samochodowego w miejską infrastrukturę uległo diametralnym przeobrażeniom. Doskonałym przykładem ewolucji tej narracji jest warszwska Dolina Służewiecka. Ostatnio przeczytałem wiadomość, że na wspomnianej we wstępie Dolinie Służewieckiej przebudowywane jest kolejne skrzyżowanie, gdzie ma zostać wytyczone dodatkowe przejście dla pieszych i sygnalizacja świetlna na nim. Z jednej strony, typowy dzień w...

Drogi przechodzące klimatycznymi tunelami przez górskie skały kojarzą się głównie ze Skandynawią. Polacy wcale nie są jednak gorsi i też taki mają. Od ponad 100 lat. Doprecyzujmy najpierw, że Skandynawia prowadzi z nami w pojedynku na liczbę takich miejsc. Trudno się temu wszakże dziwić - w takiej przykładowej Norwegii jest to widok powszechny. W Polsce...

Stare ludowe porzekadło mówi, że długie proste są dla szybkich samochodów, a ciasne zakręty są dla szybkich kierowców. Zdarza się i tak, że zakręt bywa jednak za ciasny. Ale prędkość była oczywiście dobra. Jest takie miejsce na drogowej mapie Polski, które owiane jest szczególnie złą sławą. Nosi złowieszczą nazwę Zakręt Śmierci i znajduje się na...

Każdy nowo odkryty skrawek historii polskiej motoryzacji jest cenny. Tym cenniejszy, im dawniejszy. A bodaj najcenniejszy, jeżeli pochodzi sprzed wojny. Właśnie odnaleziono przedwojenny silnik SS-15. Znalezisko jest historycznie tym ważniejsze, że położyło ważne fundamenty pod późniejszy rozdział historii polskiej motoryzacji, ten powojenny. Ale o tym później. Silnik SS-15 wyprodukowano w warszawskich Zakładach Steinhagen&Stransky, a za...

Zanim Polska dorobiła się sensownej sieci autostrad, odziedziczyła garść kilometrów wybudowanych za Niemca na terenach Ziem Odzyskanych. Ostatnim używanym “autostradowo” fragmentem był węzeł drogowy w Rzęśnicy. Pamiętam z dzieciństwa, kiedy rodzinnie jechaliśmy na wakacje w dolnośląskie rejony, podróż charakterystyczną wyboistą drogą mniej więcej od Wrocławia na zachód. To była dawna, poniemiecka autostrada - Reichsautobahn. Charakteryzowała...

Poruszając się często w osi północ-południe i wschód-zachód z punktem przecięcia wypadającym na wysokości Aglomeracji Śląskiej, mam podwyższone tętno, aby się tam nie zgubić i nie musieć się tam w związku z tym osiedlić. Wszystko przez węzeł drogowy Gliwice-Sośnica, największy nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie. Samo to, że krzyżują się tam...

Pamiętacie jeszcze okrągły znak STOP? Spokojnie, ja też nie. Lecz kiedy przejeżdżając przez jakąś zapomnianą prowincję objawi się Wam takowy przed skrzyżowaniem, to nie uciekajcie - on nikogo nie skrzywdzi, bo tak kiedyś wyglądał. Nie skrzywdzi również dlatego, bo nie obowiązuje już od ponad 40 lat. Ale to nie przeszkadza mu fizycznie istnieć, aczkolwiek znalezienie...

W czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej powstało w naszym kraju wiele konstrukcji, autorstwa prywatnych twórców. Jedną z nich, niestety mało znaną, był samochód-samoróbka wykonany z drewna. Okres komuny w Polsce jest przez niektórych wspominany z rozrzewnieniem. Jako uzasadnienie często wspominany jest argument, że wtedy mieliśmy własną motoryzację, a teraz nie mamy nic (przy czym często słowo...

Zawsze szanuję troskę o zabytki inżynierii, niemniej nie jestem zwolennikiem trzymania czegoś dla samej zasady. Decyzją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przed chwilą w ten sposób ocalono zabytkowe Mosty Chrobrego. Oczywiście, mowa jest o budowli zabytkowej, a nie tej współczesnej, powstałej kilkanaście miesięcy temu. Historyczna przeprawa jest nieczynna od 2023 roku, kiedy obok wybudowano nową,...

Samochody ze wschodu Europy dłużej broniły się przed zastąpieniem przez nowy model. Czy to kwestia innego powietrza? A może gospodarczej degrengolady? Nieważne. Istotne, że można kupić stare auto, tyle że wyprodukowane około 2010 roku. Jest to Yugo Florida - samochód u nas mało znany, a w tej wersji zupełnie niespotykany. "Tej wersji", czyli Florida In,...

Gdyby kazać komuś podać przykład mierzącego dwa i pół metra długości auta miejskiego, niezawodnie podałby przykład Smarta. Ale zanim na rynku pojawił się Smart, wspierający ten projekt Mercedes miał już na koncie podobny projekt - prototyp NAFA z 1981 r. Nahverkehrsfahrzeug. Dokładnie to oznacza akronim NAFA, który nadano malutkiemu Mercedesowi pokazanemu na początku lat 80....

Dziś prototypy i auta koncepcyjne to nieodłączna część motoryzacyjnego biznesu. Ale nie zawsze tak było. Pomijając najwcześniejsze dzieje motoryzacji, zawsze ktoś, gdzieś produkował samochody naprawdę ładne czy wręcz piękne. Wyróżniające się. Ciekawe. Nad wyraz nowoczesne na tle konkurencji. Ale aż do przełomu lat 30. i 40. XX w. wyglądało to tak, że dany samochód po...

Czy stacja paliw może być zabytkiem techniki? Może, jak najbardziej, jeszcze jak! Doskonały przykład to dwie bliźniacze stacje na podwrocławskim odcinku autostrady A4, ale to temat szeroko znany. Tymczasem, “mniej znany” mieści się w Kołbaskowie, niedaleko polsko-niemieckiej granicy. Z tym, że nikt mu nie pogratulował, bo znajduje się daleko od dużego miasta. Nie jest to...

W przedostatni weekend września nastąpiła rzecz przykra, ponieważ swoją działalność zakończyła przeprawa promowa łącząca podwarszawskie Gassy z Karczewem. Pomijając oczywisty walor funkcjonalny, prom ów był popularny wśród samochodziarzy, korzystających z niego nie tyle z konieczności, co w ramach atrakcji. Kiedy nie wiadomo, o co chodzi, zazwyczaj albo oglądamy czeski film, albo chodzi o pieniądze. W...

Mało tego - ktoś stację paliw na wrocławskim rynku jeszcze bezczelnie sfotografował, wydrukował na pocztówce, ktoś inny ją kupił, coś na niej nabazgrał i jeszcze komuś później wysłał. Kilka dni temu na pewnym portalu aukcyjnym nawinęła mi się pewna wiekowa pocztówka, którą moja graciarska dusza wytypowała do powieszenia w gablotce obok innych, w moim odosobnionym...

Gdzieś w Polsce stoi sobie zaparkowany Lublin, który z pozoru wygląda jak każdy inny Lublin. Typowy dzień w biurze. Kiedy podejdziesz bliżej okazuje się, że to wcale nie jest Lublin. Tzn. jest, ale nie do końca. To Pasagon, jedna z ostatnich inkarnacji lubelskiego dostawczaka, która miała zawojować świat i okolice. Ponadto, jest to ten sam...

Przepisy ruchu drogowego i wszystkie związane z nimi poboczne wątki, jak np. wzory znaków drogowych, ewoluują z wiatrem historii. Pół wieku to wystarczająco dużo czasu, aby posprzątać wszystkie relikty dawnych przepisów, prawda? Prawda? Nie w Drawsku Pomorskim. Rzeczywistość mówi nam, że znaków drogowych nigdy nie da się ogarnąć do końca. Może się zdarzyć, że urzędnicy...

Dziś - czyli 22 września - mija 25 lat od zakończenia produkcji Fiata 126p w Polsce. To prawdopodobnie najważniejszy samochód w historii naszego kraju, ale o niektórych faktach na jego temat mogliście nie mieć pojęcia. Był żółty i miał na klapie napis „Happy End”, oznaczający nazwę ostatniej, liczącej tysiąc egzemplarzy serii. Gdy równo ćwierć wieku...

Obchodzimy pięćdziesiątą rocznicę rozpoczęcia produkcji w zakładzie w Tychach - niegdyś Fabryce Samochodów Małolitrażowych (FSM). Oprócz Maluchów produkowano tam naprawdę dobre, fiatowskie konstrukcje, z których kilka dzisiaj przypomnimy. 18 września 1975 r. w Tychach wyprodukowano pierwszy w tamtejszej fabryce egzemplarz Polskiego Fiata 126p. Był to początek długiej historii wielu samochodów, które masowo gościły na naszych...

Mazda MX-5, zwana gdzie indziej na świecie Miatą, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych samochodów w historii. Okazała się receptą Mazdy na niemalże niemożliwy do przebicia sukces. Mazda obecnie znajduje się w coraz gorszej sytuacji. Globalne (może wyłączając USA) wyniki sprzedaży marki z Hiroszimy nie napawają optymizmem na przyszłość. Jednak jest jeden model, który dalej jest...