Strój na 125-tkę. Jak się ubrać nie za miliony i czy warto odpalać chińskie portale
Przesiadając się na motocykl 125 cm3, nowi motocykliści często zapominają o budżecie na strój. A później szukają oszczędności tam, gdzie nie powinni. Przyzwoite ubranie można kupić w rozsądnych pieniądzach, ale nie warto ryzykować zakupów z niesprawdzonych źródeł.
Wsiadasz na swój pierwszy motocykl 125 cm3 – kupiłeś maszynę, zapłaciłeś ubezpieczenie, dokupiłeś wszystkie akcesoria, zatankowałeś i nagle okazuje się, że budżet świeci pustkami, a zapomniałeś o sobie. Spokojnie – da się skompletować przyzwoity zestaw bez sprzedawania nerki. Tylko najpierw musisz wiedzieć, czego nie warto kupować.
Motocykliści mają tendencję do popadania ze skrajności w skrajność. Szczególnie dobrze widać to na przykładzie ubioru – jedni twierdzą, że bez kombinezonu za pięć tysięcy nie masz prawa ruszać z miejsca, inni jeżdżą w trampkach i kurtce z sieciówki, bo przecież „to tylko wokół komina”. Prawda, jak to zwykle bywa, leży gdzieś pomiędzy, choć zdecydowanie bliżej jej do tej pierwszej opcji.
Cztery podstawowe elementy wyposażenia to kask, rękawice, kurtka i buty. Kolejność nie jest tu przypadkowa i ma znaczenie również przy planowaniu budżetu. Na piątym miejscu stawiam spodnie ochronne, które warto jednak dołożyć jak najszybciej, bo w razie upadku nogi szorują po asfalcie wcale nie rzadziej niż reszta ciała. A zdrapka na udzie to doświadczenie, którego nikt nie chce zaliczać dwa razy.
Kask – tutaj nie oszczędzaj
Ta część będzie najdłuższa i nie bez powodu. Tu nie ma miejsca na budżetowe eksperymenty w stylu „a może z Allegro po 80 zł?”, „widziałem za 2 stówki całkiem fajną opcję” czy „ludzie to kupują”. Norma ECE 22.06 to absolutnie minimum, ale sama też wszystkiego nie załatwia. Do certyfikacji testowane są głównie reakcje na uderzenia, ale już niekoniecznie szlifowanie po asfalcie.
Dobra wiadomość: przyzwoity kask to nie synonim ceny premium. Rynek stosunkowo szybko wypełnił się budżetowymi modelami spełniającymi wymagany standard. Marki takie jak Scorpion, Caberg, Airoh czy niektóre modele HJC to przykłady kasków, które przeszły certyfikację, a nie wyczyszczą portfela. Pieniądze to oczywiście bardzo indywidualna sprawa, ale dla mnie kask zaczyna się od 500 zł – to realna cena minimalna za bezpieczeństwo głowy.
Nie kupuj plastiku
O ile przy jeździe off-roadowej jest to jeszcze jakaś opcja, bo jak upadasz, to na miękkie, tak w przypadku asfaltu wynik tego pojedynku jest z góry przesądzony. Nawet jeśli kask jako-tako ochroni, to jest z miejsca do wyrzucenia. I warto poświęcić chwilę na sprawdzenie oznaczeń producenta. Marketing robi naprawdę dużo, żeby nie użyć słowa „plastik”, i najczęściej im się to udaje. Dlatego warto sprawdzić, z czego faktycznie wykonana jest skorupa. W opcji budżetowej kompozyty i włókno szklane to zdecydowanie lepszy wybór niż materiał opisany wymyślnym skrótem z kilku literek. Mała podpowiedź – jeśli którąś z tych literek jest T, to możesz się spodziewać, że oznacza „thermoplastic”.
Najważniejsze: kask musi dobrze leżeć. Żaden certyfikat nie zastąpi właściwego dopasowania. Próbuj przed zakupem, najlepiej trzymając kask na głowie przez kilkanaście minut. Osobiście nie uznaję tego, że „musi lekko cisnąć”. Tak, bywa, że z czasem trochę się ułoży. Ale bywa też odwrotnie (sam miałem takie dwa). Jeśli środek się nieco wyrobi, wypranie wyściółki zwykle pomaga. W większości modeli można ją też wymienić (zapytaj sprzedawcę). Za to jak na każdym postoju myślisz tylko o tym, żeby się uwolnić od ucisku czy pieczenia, to za chwilę będziesz o tym myśleć też między postojami.
AliExpress i kaski – stanowcze nie
Dodaję to trochę dla formalności, bo nie chcę wierzyć, że ktoś faktycznie wycenia swoją głowę na 100 czy 200 zł. A jeśli jesteś taką osobą, to przypuszczam, że żadne argumenty do twojej konsoli głównej nie trafią. Liczę jednak, że są to pojedyncze przypadki.
Dochodzenie dziennikarzy CBC Marketplace udowodniło, że kaski kupione na platformach online z fałszywymi certyfikatami rozpadały się podczas testów uderzeniowych. Serwis Ultimate Motorcycling kupił i przetestował kask za 17 dolarów z AliExpress – nie posiadał żadnej autentycznej homologacji ECE ani DOT, a wizjer wyginał się pod lekkim naciskiem palca. Na YouTube można znaleźć więcej takich testów. Wszystkie prowadzą do podobnych wniosków co konkluzja autorów: „If you have a $17 head”. Tłumaczenie: nie warto. Taniej kupisz wełnianą czapkę, która zapewni podobną ochronę.
Kurtka – warto wypatrywać okazji
Kurtki motocyklowe podlegają normie EN 17092, która klasyfikuje odzież w skali od C do AAA w zależności od odporności na ścieranie. Dla kogoś jeżdżącego na 125-tce po mieście kurtka klasy A w zupełności wystarczy. Klasa AAA na miejskiej 125 to przesada i zbędne koszty.
Ważniejsze od klasy tkaniny są ochraniacze na barki, łokcie i plecy. To właśnie protektor, a nie materiał wierzchni, pochłania energię uderzenia w razie kolizji z krawężnikiem czy samochodem. Szukaj kurtek z ochraniaczami EN 1621-1 poziom 2 na łokciach i barkach oraz koniecznie protektorem pleców (najlepiej też drugiego poziomu, choć wiele tańszych kurtek ma tu poziom 1 lub pustą kieszeń na dokupienie).
Gdzie kupić tanio, ale bezpiecznie? Sklepy regularnie wyprzedają ofertę na poprzedni sezon, a w promocji niezłe kurtki potrafią kosztować połowę ceny katalogowej. Tekstylną kurtkę z certyfikowanymi ochraniaczami klasy A można upolować już od ok. 300–400 zł w wyprzedaży. Warto też wspomnieć o polskich markach – Shima czy Rebelhorn mają naprawdę solidną ofertę, ich ciuchy często nie odbiegają od droższych brandów, a cenowo są dużo przystępniejsze dla polskiego portfela.
Buzzer? Lepsze to niż nic, ale to nie jest ubiór ochronny na ulicę. Takie zbroje (zwłaszcza te tańsze) wykonane są ze sztywnego plastiku, który popęka nawet przy lekkim uderzeniu, paski w kontakcie z asfaltem przetrą się w moment, przez co ochraniacze – zamiast trzymać się na Twoim ciele – zostaną gdzieś w rynsztoku. W teren jak najbardziej, ale na asfalt są lepsze rozwiązania w podobnym budżecie.
Rękawice – niewielkie oszczędności
Rękawice to jeden z nielicznych elementów wyposażenia, gdzie zakup na chińskich platformach może mieć sens. Rękawice z certyfikatem, sprzedawane przez zweryfikowanego sprzedawcę z wysokim ratingiem i rzeczywistymi recenzjami, to inny przypadek niż kask – bo solidność rękawic jest łatwiejsza do sprawdzenia.
Odpowiedź na pytanie, ile w tym sensu, to już sprawa indywidualna. Dłonie jako pierwsze próbują amortyzować upadek, a więc w razie czego pierwsze witają się z asfaltem. Rękawice nie przepalą Twojego budżetu. Za modele poziomu 1 w polskim sklepie da się zapłacić ok. 100–150 zł. Oszczędność rzędu 40–50 zł względem ofert z AliExpress. Innymi słowy: dopłata niewielka, a odpada ryzyko i zgadywanki.
Buty – następne w kolejności
Buty motocyklowe testowane są według normy EN 13634:2017, która ocenia odporność na ścieranie, sztywność podeszwy i ochronę kostki. Dla 125-tki miejskiej wystarczą buty klasy 1111 (cztery cyferki odpowiadają kolejnym kategoriom testów) – niekoniecznie motocross czy racing. Na rynku jest sporo modeli „urban”, które wyglądają jak normalne buty, a w razie upadku realnie chronią.
Tu AliExpress odpada niemal całkowicie. Consumer Reports i inne badania wielokrotnie wykazały, że platformy pośredniczące nie weryfikują realności certyfikatów u swoich sprzedawców – bezpiecznie odcinają się od tematu, twierdząc, że są tylko pośrednikiem między kupującym a sprzedającym. Buty za 60 zł z chińskiego magazynu mogą mieć naklejkę z normą, ale szansa, że faktycznie ją spełniają, jest niemal zerowa.
Buty są często niedoceniane. W razie katapulty nogi zwykle latają luźno jak u szmacianej lalki i ryzyko większej kontuzji akurat tej części ciała wydaje się niewielkie. Ale nie każde zdarzenie to lot przez kierownicę. Jak motocykl przygniecie ci stopę w zwykłym trampku, czeka cię seria operacji i długa rehabilitacja. Nic przyjemnego.
Spodnie – można poczekać, ale nie za długo
Spodnie ochronne to element, który nowi kierowcy często odkładają „na potem". Zrozumiałe – budżet ma swoje granice. Jeśli musisz wybierać, zacznij od kasku, rękawic i kurtki, później przejdź do butów. Spodnie dołóż, jak trochę się „odkujesz”.
Tu znowu działa zasada certyfikacji EN 17092 oraz ochraniaczy na kolana (i opcjonalnie biodra). Jeansy motocyklowe z certyfikowanym podszyciem z Kevlaru, Aramidu lub Dyneemy to opcja, która wygląda prawie jak cywilne spodnie i daje realną ochronę przy miejskich prędkościach. Ceny sensownych modeli zaczynają się od ok. 300 zł.
A z doświadczenia...
Jeśli już udało mi się przekonać cię, że na ubiorze nie ma co przesadnie oszczędzać, to teraz następuje zwrot akcji rodem z holy-voo-doo. Uważaj na pułapkę typu „Kupię raz a dobrze”. Nie kupisz, zwłaszcza na początku. Jazda na motocyklu to inna para kaloszy. Tutaj każdy upijający element, każdy otwór wentylacyjny, każda z pozoru „duperela” ma znaczenie.
Na starcie swojej przygody nie kupisz stroju, który będzie ci służył latami. Pięć razy zmarzniesz, sześć razy się upocisz, a sto razy coś będzie cię upijać, obcierać, drapać czy piec. Tak po prostu jest. Dopiero po przejechaniu xxxx kilometrów, może po pierwszym sezonie, dowiesz się, co jest dla ciebie ważne, co ci przeszkadza, czego ci brakuje, co mają kumple i tobie też by się przydało. I wtedy przyjdzie czas na „właściwe” zakupy.
Dlatego na początku ważny jest rozsądek – w obie strony. Nie kupuj najtańszych rzeczy, bo los w postaci poprawiającej makijaż blondyny albo kapelusznika wpatrzonego w telefon nie zaczeka, aż się porządnie ubierzesz. Z drugiej strony, nie zakładaj, że pierwszy strój będzie inwestycją na lata, bo niemal na pewno po pierwszych kilku miesiącach coś już będzie do zmiany.
