Nie kupujcie elektrycznych samochodów w styczniu. Stracicie 30 000 zł
Podziwiam osoby, które obecnie decydują się zakup samochodu elektrycznego z myślą o złożeniu wniosku o dotację. Muszą mieć żelazną psychikę.
System przyznawania dotacji na zakup elektrycznego samochodu powinien działać tak, żeby nikt nie został z ręką we wpłacie wstępnej. Tymczasem szanse na kupienie samochodu elektrycznego z myślą o dotacji i pocałowanie klamki w NFOŚiGW są spore. Jeżeli ktoś teraz kupuje elektryczny samochód z pragnieniem otrzymania pieniędzy od rządu, to ja go podziwiam. Wobec tego ile pozostało pieniędzy do rozdysponowania i jak skonstruowano ten system, wykazuje się odwagą.
Najgorzej jest kupić i nie dostać
Nie jest to żadna tajemnica, że rynek aut elektrycznych u nas pada, gdy wysycha źródełko dotacji. Dla wielu osób możliwość zakupu elektrycznego auta bez tego wsparcia nie istnieje. Obniżanie ceny pojazdu, choćby rządowymi pieniędzmi, jest kluczowe dla popularyzacji tego źródła napędu.
Kiedy rok temu (latem 2024 r.) źródełko na kilka miesięcy przed końcem roku zaczęło wysychać, sprzedaż samochodów elektrycznych się zachwiała. Dopiero ponownie uruchomieniu systemu państwowych dotacji w lutym 2025 r. rozruszało rynek. Importerzy są zgodni, że bez dotacji sprzedaż im siądzie. Niektórzy byliby wielce szczęśliwi, jeśli byłby to spadek sprzedaży tylko o połowę, co i tak jest dość pobożnym życzeniem.
Miesięczne opłaty za auto konstruowane są tak, żeby wykorzystać maksymalnie system dopłat. Wartość wysokiej opłaty wstępnej zazwyczaj pokrywa dotacja przyznawana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. A miesięczne raty są wręcz nieprzyzwoicie małe. Przecież zdarzały się oferty na poziomie 100 i 200 zł miesięcznie.
Problemem jest to, że opłatę wstępną najpierw trzeba ponieść samemu. Potem złożyć wniosek i oczekiwać wiele miesięcy na jego akceptację i zwrot pieniędzy. I tu można się przejechać. Można kupić auta, wnieść samemu wstępną opłatę, a pieniędzy z dotacji nie zobaczyć. I to jest właśnie to najgorzej.
Najgorzej jest na końcu
Na dzień 16. stycznia 2026 r. stan wykorzystania budżetu w programie NaszEauto wynosił 92,48 proc. Z alokacji (okrojonej przez rząd potężnie w trakcie trwania programu z 1,6 mld zł na 1,18 mld zł) zostanie 88,9 mln zł. Wciąż jest to spora kwota, bo wystarczy na prawie 3 tys. dofinansowań. Ale nie znany jest dokładny moment, gdy nabywca nowego auta nie będzie miał już szans na dopłatę.
System skonstruowany jest tak, że nawet składając poprawny formalnie wniosek, można nie załapać się na dotację. Stanie się tak, gdy wyczerpią się przewidziane środki. Nawet nie chodzi o wypłacone pieniądze. Do któregoś wiersza w arkuszu kalkulacyjnym wnioskodawcy dostaną dotację, a ci wiersz niżej już nie.
Tempo składania wniosków rośnie, czyli ludzie się jeszcze nie boją. W styczniu może spłynąć ich rekordowe 9 tys. To oznaczałoby, że ktoś zostanie na lodzie. Kupi elektryczne auto, a dotacji nie dostanie. I to tak ma być, co przyznaje sam NFOŚiGW.
NFOŚiGW szacuje, że część złożonych wniosków w programie NaszEauto nie zakończy się umową, ponieważ są to wnioski podwójne, puste, niepoddane korekcie, czy też zostały wycofane przez wnioskodawców. Przyjęcie dodatkowych wniosków ma na celu zapewnienie, że wszystkie pieniądze z KPO zostaną w programie wypłacone. Wnioski, które wpłyną po wyczerpaniu pierwotnego budżet programu, trafią więc na swoistą „listę rezerwową”. Warunkiem ich rozpatrzenia będzie dostępność środków w ramach programu NaszEauto.
Ważne, żeby urzędowi się zgadzało
Dla urzędu wygodnie jest, gdy zostanie złożone wniosków "z górką". Oni mają pewność, że wydadzą wszystkie pieniądze. Jak komuś się nie będzie dało przyznać dotacji, to ucieszy się następny, ten z listy rezerwowej. A że lista rezerwowa może być długa i większość osób z niej nie zobaczy dotacji, to już ich problem. Urzędowi będzie się zgadzało.
Gdyby tylko nie było tak, że NFOŚiGW był pierwszą instytucją na świecie, która wymyśliła system dotacji i musi popełnić wszystkie błędy, jakie się da. Ach, zapomniałem, tak nie jest. Nawet już w poprzednim programie Mój elektryk, nie brakowało osób, które zostały na lodzie. Kupiły auto elektryczne, licząc na dotację i jej nie dostały. Tylko wtedy mogły przeliczyć się o kwotę rzędu 18 tys. zł, a tu będą stratne minimum 30 tys. zł. Jest spora różnica w wysokości utraty potencjalnych korzyści, ale za to nie ma zmiany systemu.
Nie śmiem - w imieniu nabywców - marzyć o systemie, w którym transakcja zakupu u dealera nie dochodzi do skutku, gdy urząd nie przyznaje i nie przelewa pieniędzy. Tym bardziej, że motywacje urzędnicy raczej mają niską. Nie ma zagrożenia dla założonych celów, a chętni ciągle składają wnioski. Muszą mieć niezwykle silną psychikę, bo ci z końca listy dotacji nie zobaczą.
Dotacja równa się decyzji o zakupie, tak to działa. Nie działa tak, że dotacja jest miłym dodatkiem do zakupu, ona jest kluczowa. Nie powinno to tak wyglądać, że nie wiesz, kiedy nie ma sensu już kupować auta, ale wciąż możesz się łudzić, że szanse na dotację są. Przydałby się chociaż jakiś gest w stronę tych ryzykujących 30 tys. zł, osób z listy rezerwowej. Może dać im chociaż automatyczne przeniesienie i pierwszeństwo w następnej edycji programu? Chyba to zbyt wielkie marzenie jest, żeby ktoś się nimi przejmował.
