Niechciana fabryka będzie robić samochody przyszłości. Problem: ich też nie chcą
Mieszkańcy Grünheide głosowali przeciw rozbudowie Giga Berlin. Nie pomogło. Tesla właśnie ogłosiła, że to pod Berlinem będzie powstawać Cybercab – bezzałogowa taksówka, którą Elon Musk chce zawojować świat. Jest tylko jeden drobny problem.

W lutym 2024 r. mieszkańcy podberlińskiej gminy Grünheide poszli do urn i odrzucili propozycję rozbudowy zakładu Tesli: 3499 głosów przeciw, 1882 za. Powód? Woda, której w jednym z najsuchszych regionów Niemiec i tak brakuje, oraz las, który trzeba by wyciąć. Głosowanie było niewiążące, więc – jak to u Tesli bywa – niewiele zmieniło.
Bo teraz w grę wchodzi coś znacznie większego. Na północ od istniejącego zakładu stanie nowa hala. Pierwsza transza inwestycji to 3 mld euro, produkcja ma ruszyć w 2029 r., a docelowo z taśm ma zjeżdżać nawet milion Cybercabów rocznie. Sama firma nazywa to miejsce najnowocześniejszą fabryką Tesli na świecie, a budowa ma wystartować w pierwszej połowie 2027 r. Żeby było jasne, jak duży to przeskok: nowa hala ma być większa niż cały obecny zakład. Fabryka, której połowa okolicy nie chciała, właśnie rozmnaża się przez pączkowanie.

Jest w tym coś symbolicznego. Niemcy – przez dekady motoryzacyjny pępek świata – patrzą właśnie, jak największa inwestycja w branży nie dotyczy kolejnego diesla ani nawet zwykłego samochodu elektrycznego, tylko amerykańskiej cybertaksówki mającej jeździć bez człowieka za kierownicą.
Tesla stawia wszystko na autonomiczne taksówki
Cybercab to dwumiejscowa, w pełni autonomiczna taksówka bez kierownicy i bez pedałów. Produkcja ruszyła w kwietniu w teksańskiej gigafabryce, a pierwsze egzemplarze wożą już pasażerów po Austin. U nas robotaxi od Tesli można na razie co najwyżej obejrzeć w aplikacji.
Nie wszystko przy tym działa jak w folderze. Z danych, które Tesla raportuje amerykańskiemu nadzorowi, wychodzi, że jej robotaksówki rozbijają się częściej, niż wypadałoby autu reklamowanemu jako bezpieczniejsze od człowieka.
Od kilku dni Cybercaba można też kupić na własność, ale tylko w USA. Cena to 29 990 dolarów, przy czym samo auto nie ruszy z miejsca bez abonamentu w wysokości 299 dolarów miesięcznie. Albo płacisz subskrypcję, albo zostaje ci drogi, elektryczny mebel. Brzmi znajomo? Powinno, bo w Polsce Tesla każe już sobie płacić abonament za FSD, a jednorazowy zakup tej funkcji zniknął z konfiguratora.
Milion aut rocznie na rynek, który pozwala na 1500
Berlińska fabryka projektowana na milion bezzałogowych aut rocznie staje w Europie, która takie pojazdy wpuszcza dziś wyjątkowo wąską furtką. Przepisy EU WVTA dopuszczają homologację w pełni autonomicznych pojazdów wyłącznie w ramach schematu małoseryjnego, co oznacza, że maksymalna liczba aut danego, zatwierdzonego typu, które można zarejestrować w ciągu roku kalendarzowego, jest ograniczona do 1500 dla całej wspólnoty oraz 250 na kraj członkowski.
Teoretycznie wyjścia są trzy: Bruksela poluzuje przepisy, Tesla będzie homologować kolejne typy, żeby sumować limity, albo europejskie floty robotaksówek pozostaną wielkości pokazu prasowego. Można też z Berlina eksportować gotowe auta w świat, tyle że milion Cybercabów rocznie to flota wielokrotnie większa niż cokolwiek, co dziś realnie wozi pasażerów bez kierowcy. A na taką samą produkcję ma zostać też przestawiony zakład w Austin po wygaszeniu tam Cybertrucka.

Do tego Tesla nie ma w Europie żadnego pozwolenia na jazdę bez nadzoru kierowcy. To, co u nas wjechało na drogi, to FSD pod nadzorem – przemianowane na Tesla Assisted Driving – które wciąż wymaga człowieka patrzącego na drogę. A w Cybercabie z definicji nie ma komu patrzeć. Od autonomicznego manewru na parkingu do bezzałogowej taksówki w centrum miasta droga jest daleka i usłana unijnymi regulacjami.
Sporo znaków zapytania. Przepisy mogą się oczywiście zmienić, a Bruksela nieraz pokazała, że potrafi ustąpić. Ale na dziś obraz jest cudownie absurdalny: amerykański koncern wkłada 3 mld euro w niemiecką fabrykę, której sąsiedzi nie chcieli, żeby robić w niej auto, którego Europa na razie nie chce na swoich ulicach.
Grünheide i tak może zacierać ręce, bo będzie praca. O ile ta hala nie skończy jako najnowocześniejszy magazyn aut, które nie mają prawa ruszyć z miejsca.
Z wykształcenia i zamiłowania językoznawca i kulturoznawca, z pasji motocyklista szosowy i błotny. Przez blisko 20 lat pracował nad tłumaczeniami i lokalizacją treści dla największych firm z szerokiego wachlarza branż, na czele z automotive. Na koncie ma współpracę m.in. ze Światem Motocykli, jako autor i korektor. Fan motoryzacyjnej Japonii, chociaż prywatnie maltretuje swojego ukochanego Citroena C2 VTS (nie sprzeda, będzie robił). Z poczucia misji wspomaga organizacje pozarządowe w walce z dezinformacją.