Stolica policzyła hałaśliwych. 1 419 290 zł w mandatach

Komenda Stołeczna Policji ogłosiła 15 października bilans akcji „Ciche Miasto”, prowadzonej w Warszawie od marca. W komunikacie nie zabrakło konkretów: 4592 skontrolowane pojazdy, 3382 mandaty karne na 1 419 290 zł, 143 zatrzymane prawa jazdy i 477 zatrzymanych dowodów rejestracyjnych. Do tego 104 badania sonometrem, 76 przypadków naruszenia wymagań ochrony środowiska oraz 144 sprawy skierowane do dalszego postępowania, w tym do sądu.

Półtora miliona robi wrażenie, ale kiedy podzielimy jedno przez drugie, wychodzi już mniej spektakularne 419,66 zł średnio na jeden mandat. Z drugiej strony na każde 100 kontroli przypadały prawie 74 mandaty, więc warszawska drogówka raczej nie zatrzymywała na chybił trafił.

Przy 4592 kontrolach sonometrem wykonano raptem 104 pomiary. Czyli mniej więcej jeden pomiar na 44 zatrzymane pojazdy. Reszta to normalna robota drogówki: prędkość, agresja za kierownicą, stan techniczny. KSP zresztą sama zastrzega, że „Ciche Miasto” to nie wyłącznie walka z hałasem. Ta nazwa to chyba tak dla niepoznaki.

Podobnie wygląda sprawa dowodów rejestracyjnych. Zatrzymano 477, z czego 76 w związku z naruszeniem wymagań ochrony środowiska, w tym nadmiernym hałasem niesprawnych lub przerobionych układów wydechowych. To niespełna 16 proc. puli. Czy wszystkie 76 przypadków wynikało z pomiaru sonometrem, komunikat nie rozstrzyga.

Głośność samochodu zależy od tego, co stoi w papierach. Rozporządzenie o warunkach technicznych pojazdów wymaga, żeby poziom hałasu zewnętrznego mierzony na postoju z odległości 0,5 m nie przekraczał wartości ustalonej w homologacji o więcej niż 5 dB(A). Pojazdy bez homologacji rozlicza tabela z załącznika nr 1: 93 dB dla silnika o zapłonie iskrowym i 96 dB dla samoczynnego.

Gdy pomiar wypadnie źle, dowód rejestracyjny zostaje w radiowozie. Podstawą jest art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa o ruchu drogowym, czyli uzasadnione przypuszczenie, że pojazd narusza wymagania ochrony środowiska. Policjant nie może wówczas zezwolić nawet na siedmiodniową jazdę. Górna granica grzywny z art. 97 Kodeksu wykroczeń wynosi 3000 zł.

Na stacji kontroli pojazdów kwestia hałasu właściwie nie istnieje. Diagnosta ogląda układ wydechowy i ocenia go organoleptycznie, a po miernik sięga dopiero wtedy, gdy coś mu zabrzmi podejrzanie. RPO zauważył, że ludzki słuch nie jest przyrządem pomiarowym, a Ministerstwo Infrastruktury odpowiedziało w kwietniu 2025 r., że zmiany w badaniach technicznych nie są planowane. O tym, co dałby obowiązkowy sonometr na przeglądzie, pisaliśmy już zresztą jakiś czas temu.

Wychodzi z tego układ, w którym auto z wyciętym tłumikiem może nieniepokojone przejść badanie techniczne, a potem wjeżdża w Marszałkowską prosto pod patrol z miernikiem. I oprócz dwóch stówek za przegląd dopłaci jeszcze kilka za decybele.

Stołeczne kontrole wpisują się w szeroko zakrojone zaciskanie pętli wokół kierowców. Krajowe fotoradary produkują mandaty w tempie, o jakim drogówka może tylko pomarzyć. Za granicą bywa jeszcze dziwniej: w Minnesocie karę za zbyt głośny wydech dostał kierowca elektryka, który wydechu nie ma w ogóle.

„Ciche Miasto” nie ma daty końcowej, a komenda stołeczna nie zapowiedziała jej nawet orientacyjnie. Póki co kontrole koncentrują się na Marszałkowskiej, Grzybowskiej, Królewskiej i Świętokrzyskiej, w Alejach Jerozolimskich oraz wokół placów Grzybowskiego, Teatralnego, Zamkowego i Piłsudskiego. W akcji biorą też udział patrole nieoznakowane. Kto wymienił tłumik na coś, co słychać trzy przecznice dalej, dostał właśnie 4592 powody do namysłu.