Akumulatory samochodowe dostaną paszporty. Zmiana nadejdzie zimą
Paszport baterii to termin z urzędowych dokumentów. Każdy samochód elektryczny będzie miał taki dokument. Będzie zawierał informacje o stanie akumulatorów, ale to nie jest do końca tak, jak myślicie.
Hasło "paszport baterii" brzmi dobrze. Niesie nadzieję na przydatne rozwiązania. Na pewno wielu potencjalnych nabywców używanych samochodów elektrycznych upatruje w nim źródła pożytecznych informacji - narzędzia, które pozwoli ocenić kondycję akumulatorów w aucie używanym przed zakupem.
Nie jest to myśl kompletnie pozbawiona podstaw, ale też nie do końca trafna. Paszport baterii nie jest wprowadzany w tym celu. Ten dokument to ułatwienie w obsłudze baterii w całym cyklu jej życia. Skorzysta na nim bardziej fachowiec, jego firma, a nie indywidualny nabywca używanego samochodu. Choć coś sobie zobaczy. Oto paszport baterii w pytaniach i odpowiedziach.
Czym jest paszport baterii?
To elektroniczny zbiór informacji o pochodzeniu, budowie, parametrach oraz stanie danej baterii.
Po co jest wprowadzany?
Ma pomagać zarówno użytkownikowi, jak i firmom zajmującym się naprawą, ponownym wykorzystaniem i recyklingiem baterii.
Jaką ma formę, papierową, czy cyfrową?
Cyfrową, bo będzie to elektroniczny zapis danych.
Od kiedy paszport baterii będzie obowiązkowy?
Od 18 lutego 2027 roku i ten termin (obowiązuje baterie wprowadzane do obrotu) nie ma związku z datą uzyskania homologacji przez dany model samochodu, jak to jest w przypadku normy Euro 7.
Czy obejmuje również hybrydy, szczególnie typu plug-in?
Obejmuje baterie napędowe samochodów elektrycznych BEV, hybryd plug-in PHEV oraz zwykłych hybryd HEV. W miękkich hybrydach MHEV rozstrzyga funkcja baterii: jeżeli jest przeznaczona do zasilania napędu, również podlega obowiązkowi posiadania paszportu.
Czy zwykły akumulator 12 V w samochodzie osobowym również będzie potrzebował paszportu?
Nie, choć to nie napięcie decyduje, a funkcja w pojeździe.
Czy obowiązek zależy od pojemności baterii?
Nie. W dokumentach pojawia się próg powyżej 2 kWh, ale dotyczy baterii przemysłowych, nie samochodowych.
Czy paszport opisuje model baterii, czy konkretny egzemplarz zamontowany w samochodzie?
Jedno i drugie. Zawiera wspólne informacje o modelu baterii, jej składzie chemicznym czy parametrach znamionowych, ale też dane konkretnego egzemplarza.
Jakie informacje znajdą się w paszporcie?
Zakres informacji obejmuje m.in.:
- producenta, model, miejsce i datę produkcji oraz identyfikator baterii,
- skład materiałowy i chemię baterii,
- pojemność znamionową, napięcie, moc i sprawność,
- przewidywaną trwałość wyrażoną w cyklach oraz warunki jej badania,
- informacje o gwarancji handlowej,
- stan zdrowia baterii, liczbę cykli ładowania i rozładowania,
- negatywne zdarzenia, np. wypadki,
- status baterii, np. pierwotna, regenerowana,
- informacje potrzebne do demontażu i dalszego zagospodarowania.
Czy te informacje są aktualizowane?
Tak, jeśli chodzi o dane zmieniające się podczas użytkowania.
Kto odpowiada za utworzenie paszportu oraz prawidłowość i aktualność danych?
Podmiot gospodarczy wprowadzający baterię do obrotu.
Gdzie znaleźć paszport baterii i jak uzyskać do niego dostęp?
Przez kod QR, który ma być umieszczony na baterii w sposób widoczny, czytelny i trwały.
Czy wszystkie informacje są ogólnodostępne?
Nie, są różne poziomy dostępu. Poziom publiczny obejmuje m.in.:
- skład materiałowy baterii, w tym substancje chemiczne, substancje niebezpieczne,
- informacje na temat śladu węglowego (nie od razu),
- informacje dotyczące zawartości materiałów z recyklingu i udział materiałów odnawialnych,
- pojemność znamionową w Ah,
- minimalne, nominalne i maksymalne napięcie, w stosownych przypadkach z zakresem temperatur,
- początkową zdolność baterii do dostarczania mocy, wyrażoną w watach, oraz jej ograniczenia,
- oczekiwaną żywotność baterii wyrażoną w cyklach,
- próg pojemności, przy którym baterię uznaje się za zużytą,
- okres obowiązywania gwarancji handlowej dotyczącej trwałości baterii,
- sprawność energetyczną cyklu ładowania i rozładowania na początku eksploatacji oraz po osiągnięciu połowy deklarowanej żywotności cyklicznej,
- opór wewnętrzny ogniwa baterii i zestawu baterii.
Czy osoba zainteresowana zakupem samochodu będzie mogła sprawdzić paszport przed zawarciem umowy?
Część publiczną – tak, ale pozostałe informacje niekoniecznie. Może się to zmienić po opracowaniu szczegółowych zasad.
Czy do sprawdzenia danych wystarczy kod QR lub VIN, czy potrzebna będzie zgoda właściciela?
Kod QR ma prowadzić do paszportu, ale nie daje automatycznie uprawnień do wszystkich danych. Część publiczna nie wymaga zgody właściciela.
Co paszport da realnie nabywcy nowego samochodu?
Kupujący otrzyma więcej informacji niż samą pojemność w kWh i zasięg samochodu.
Ale czy pomoże ocenić zużycie baterii, jej wartość i ryzyko kosztownej wymiany?
Może dostarczyć danych pozwalających ocenić, jak bardzo bateria odbiega od stanu początkowego, jak była użytkowana i czy zmieniono jej status, np. wskutek regeneracji.
Czy paszport pokaże aktualną kondycję baterii?
Ma zawierać informacje o stanie zdrowia baterii, odnosząc aktualną zdolność energetyczną do wartości certyfikowanej.
Czego paszport nie powie kupującemu i czy zastąpi badanie baterii przed zakupem używanego auta?
Nie zagwarantuje braku ukrytych uszkodzeń, nie jest to jedyny czy pełny wskaźnik kondycji akumulatorów, zastępujący weryfikację techniczną.
Jakie obowiązki dotyczące informacji i trwałości baterii już wprowadzono?
Od 18 sierpnia 2024 roku wymagane jest dokumentowanie parametrów wydajności i trwałości baterii napędowych oraz przechowywania odpowiednich aktualnych danych o ich kondycji w systemie zarządzania baterią – BMS.
Czy paszport wyłącznie informuje, czy nakłada też wymagania dotyczące jakości i trwałości baterii?
Dotyczy informowania, ale nie nakłada obowiązków.
Czy podana w paszporcie trwałość oznacza gwarancję producenta?
Nie. Przewidywana trwałość, np. liczba cykli w określonym teście, nie jest gwarancją.
Co paszport baterii ma wspólnego z Euro 7?
Euro 7 określa minimalne poziomy zachowania sprawności dla baterii elektrycznych samochodów osobowych i hybrydowych typu plug-in: 80 proc. do 5 lat lub 100 tys. km oraz 72 proc. w kolejnym okresie do 8 lat lub 160 tys. km. Paszport tego nie robi.
Czy właściciele starszych samochodów będą musieli dorobić paszport baterii?
Nie.
Czy dostęp do paszportu będzie bezpłatny?
Dostęp ma być bezpłatny, co nie oznacza, że pełny dla każdego.
Czy ma być ważny i dostępny przez całe życie samochodu?
Okres jego istnienia jest związany z baterią, nie z samochodem. Paszport może towarzyszyć baterii dłużej niż istnieje auto, np. gdy akumulator zostanie wykorzystany jako stacjonarny magazyn energii.
Paszport przestaje istnieć po poddaniu baterii recyklingowi. Samo wymontowanie z auta, zakończenie gwarancji lub uznanie baterii za odpad nie kończy jeszcze jego istnienia.
Redaktor prowadzący Autoblog.pl. Współtworzy dział Porady, choć stanowczo woli dział Jednoślady, gdzie testuje wszystko, co ma dwa lub trzy koła. Najchętniej jeździłby na co dzień Piaggio Ape, bo uważa, że koła z doczepionym dachem to wystarczający środek transportu. W połowie życia postanowił zostać dziennikarzem motoryzacyjnym i mu się udało. Pracował i wciąż współpracuje z DEKRA, a gdy nie ma go na Autoblogu, to jeździ po Polsce przeprowadzając audyty.