Tajemniczy autobus na starych zdjęciach. Nie wiadomo, co to jest
Tak, jak może się jeszcze zdarzyć odkryć nowy i nieznany nikomu gatunek zwierzęcia, tak samo znikąd może wypłynąć niezidentyfikowany pojazd, którego istnienie może trochę namieszać na kartach historii. Oto i on.

Podczas prowadzonych przez Muzeum Wena w Oławie poszukiwań informacji dotyczących autobusu Bałtyk natrafiono na interesujący trop - niewielki autobus pokroju Robura, który podobno produkowany był w tych samych koszalińskich zakładach, co Bałtyk, tyle że jeszcze wcześniej.

Jest stanowczo zbyt wcześnie, aby robić z tego ogólnokrajową sensację, niemniej fakt ten warto odnotować i pozostawić do bieżącego rozwijania.
W koszalińskiej Spółdzielni Mechaników Samochodowych w drugiej połowie lat 50. produkowano niewielki autobus na podwoziu Stara
Wstęp brzmi jak opis pierwszego autobusu Bałtyk, jest to jednak zupełnie inny pojazd. Kontynuując tę dygresję, obydwa istniejące Bałtyki to przedstawiciele drugiej generacji, produkowanej na podwoziu Skody - znanej u nas jako Jelcz "Ogórek".
Pierwszy Bałtyk, produkowany od końcówki lat 50., powstał natomiast z wykorzystaniem podwozia ciężarowego Stara. Kilka egzemplarzy zbudowano również na podwoziu Fiata 666 RN.
Widoczny na kilku fotografiach niewielki autobus, z tego co mówią znane o nim informacje, również zbudowano z wykorzystaniem podwozia starachowickiej ciężarówki. "Dawcą" był Star 20, aczkolwiek z uwagi na rocznik mógł to być też model 21 - tak sobie tylko myślę podczas pisania.
Autobus na zdjęciach to nie Bałtyk
I tutaj pojawia się właśnie kłopot, ponieważ o ile techniczny przepis wydaje się być taki sam, o tyle wzornictwo nadwozia jest już zupełnie inne. Wychodzi więc na to, że jest to zupełnie inny pojazd, produkowany w koszalińskiej SMS jeszcze przed Bałtykiem.
Przypomnijmy, że pierwszy Bałtyk był produkowany w latach 1957-1961, a więc wystartował mniej więcej w tym samym czasie. Jest możliwe, że autobusy powstawały nawet na zakładkę, ale z innym przeznaczeniem - pożyjemy, zobaczymy.
Nie wiadomo, co to jest, a do tego nie ma nawet swojej nazwy
Co o nim wiadomo? Z tego, co zostało zamieszczone w treści posta, nawet całkiem sporo. Wyprodukowano 48 sztuk, a ich głównym przeznaczeniem były… teatry lalek. Pojazd mógł służyć jako autobus pracowniczy, będąc czymś w stylu dużo późniejszych Jelczy 080.
Kilka egzemplarzy jeździło ponoć także w lubelskim przedsiębiorstwie Transped, obsługując krótkie połączenia lokalne. W archiwalnej prasie można trafić na fotografię pojazdu wyprodukowanego w Koszalinie, podpisanego po prostu jako "autobus na podwoziu Stara 21". Tylna część nadwozia wygląda podobnie do tego powyżej, ale ściana czołowa mocno się jednak różni.

Taki sam, ale jednak inny.
Ciekawostką jest, że koszaliński autobusik nie został w żaden sposób nazwany. Jest to po prostu autobus marki "autobus wyprodukowany w Koszalinie".
Kolejną ciekawostką jest, że ktoś na innej fotografii uwiecznił również przyczepę autobusową, wyglądającą jak dwa zespawane tyły tych pojazdów. Czy jest to "oficjalny" wypust, czy też samodzielna rzemieślnicza produkcja, niestety nie wiadomo.
Podwozie Stara 20 i 21 było często wykorzystywane do budowy autobusów
To już wątek z nieco innej beczki, ale warto z kronikarskiego obowiązku dopowiedzieć, że podwozie starachowickiej ciężarówki położyło również fundamenty pod produkcję pierwszych polskich powojennych autobusów. Zanim w Sanoku powstały nowoczesne samonośne konstrukcje, pierwsze pojazdy w postaci Starów N50, N51, N52, itd. wykorzystywały ramę podwozia z ciężarówki Star.

Fakt, że posłużyła ona za podstawę do skonstruowania tego tajemniczego autobusu z Koszalina, jest w całej historii akurat najmniej zaskakujący. Nieco tajemniczy wydaje się być natomiast sam pojazd, ale zobaczymy, jak historia się rozwinie.
Dzięki poszukiwaniom informacji dotyczących autobusu Bałtyk pojawiają się ciekawe wątki
W ramach prac wykopaliskowych na skrzynkę odbiorczą Muzeum Wena trafiają liczne fotografie i wspominki ludzi związanych z autobusem Bałtyk, a przy takim niedoborze publicznie dostępnych informacji takie wiadomości są niezwykle cenne.
Przypomnijmy, że oławskie muzeum posiada w swoich zbiorach dwa niedawno odkryte i uratowane autobusy marki Bałtyk - są to jedyne dwa istniejące egzemplarze tego pojazdu, który do niedawna uważany był za całkowicie wymarły.
Jeden z nich jest nawet nie tyle w odbudowie, co w rekonstrukcji - stąd zakrojone na tak szeroką skale poszukiwania. Czasami risercz wychodzi nawet lepiej, niż zakładano.
Przeczytaj więcej o autobusach Bałtyk:
Dziennikarz, fotograf, podróżnik i graciarz. Od 2019 roku redaktor Magazynu Classicauto, występował również gościnnie w Plejady Subaru. Etatowo od 2015 roku instruktor nauki jazdy, od 2018 roku w warszawskiej szkole GazeLka, gdzie uczy młodych ludzi graciarstwa od podstaw. Pomiędzy wierszami biega z aparatem po obskurnej i zapadłej Polsce, publikując swe zdjęcia na instagramowym profilu Polska w ruinie. Czasami zabawia towarzystwo organizacją imprez nawigacyjno-turystycznych pod szyldem Stary Pojazd i Może. Jeździ na co dzień tym, co akurat rano odpali.