Auto spryska cię zapachem burgera. Będzie fajnie
Sony złożyło wniosek o patent na system, który rozpoznaje reklamę za oknem i rozpyla w kabinie auta zapach pasujący do obrazka. Na papierze to elegancki trik marketingowy. W polskich realiach byłby to najszybszy sposób, żeby wygnać kierowców na rowery.

Dokument opisuje mechanizm pozornie prosty. Zewnętrzna kamera odczytuje tablicę przy drodze, auto pyta serwer o wpis w bazie reklam, a nawigacja satelitarna sprawdza, czy faktycznie mijamy to miejsce. Potem dysza przy fotelu wypuszcza woń przypisaną do kampanii. System miałby dobrać zapach na podstawie reklamy i wypuścić go przez jednostkę zapachową. Moja wyobraźnia ledwo to przetwarza.

W przykładzie z dokumentu reklama A trwa trzydzieści sekund i trafia wyłącznie do kobiet po osiemnastce, między ósmą a szesnastą. Reklama B działa dwadzieścia sekund i obejmuje ludzi od piątego do sześćdziesiątego roku życia. Kto decyduje, że akurat osoba na prawym fotelu powinna poczuć burgera? Kamera w kabinie, która szacuje płeć i wiek pasażerów. Im bliżej tablicy, tym zapach mocniejszy, jakby wydobywał się z obrazka.
Zapach hamburgera, nie Big Maca
Patent nie rozpoznaje marki, tylko treść ogłoszenia, więc skojarzenie „dojeżdżamy do Maka” trzeba będzie zbudować sobie samemu. Co więcej, system zadziała wyłącznie przy tablicach zarejestrowanych w bazie. Kebab z budki przy drodze, kartka „świeże jajka” na płocie i stragan z jabłkami pod lasem zostają poza zasięgiem. Reklama z umową pachnie, reklama z płotu nie pachnie. Chcesz dostępu do nozdrzy pasażerów? Zapłać abonament.

Sony nie udaje zresztą pioniera, bo w opisie powołuje się na japońskie zgłoszenia sprzed lat. W jednym z nich, należącym do Toyoty i zarejestrowanym już w 2010 roku, auto wypuszcza zapach, kiedy na skrzyżowaniu zmieni się światło. Ford dostał amerykański patent na system powiadamiania zapachem: czujniki, kartridże i woń oleju silnikowego, która miała kierowcy przypominać o dolewce.
Audi niedawno pokazało zgłoszenie dozowników woni, które uspokajają w korku i pobudzają przy ostrej jeździe. Kia dorzucała do nowego elektryka odświeżacz pachnący benzyną, a Ford pokazał perfumy Mach-Eau.
Pomysł Sony to kolejne piętro tej samej wieży. Tyle że w tej wersji prawo do zapachu będzie można sobie kupić. Producent, usługodawca, restaurator czy w zasadzie dowolny podmiot wykupuje abonament i wchodzi z własną wonią wprost do naszych samochodów. Czy obowiązywałyby jakieś ograniczenia co do rodzaju biznesu? Tego nie wiadomo.
Przejedźmy się statystyczną drogą krajową
Moja wyobraźnia nie potrzebuje zachęty. Jej oczami – czy raczej nosem – już widzę te feerie zapachów na naszych drogach, serwowane przez lokalnych przedsiębiorców branż wszelakich. Wystarczy pomyśleć, co trafiłoby do polskiej bazy.
Z pamięci przywołuję billboardy, które mijam na trasie:
- Warsztat samochodowy: nuta zużytego oleju z domieszką przypalonego sprzęgła.
- Gabinet stomatologiczny: eugenol, lateks i ta cudowna woń poczekalni.
- Myjnia bezdotykowa: szampon o zapachu jabłka i mokry pies.
- Komis z autami bezwypadkowymi: choinka na lusterku, słodki aromat Plaka i delikatna nuta szpachli.
- Żabka: hot dog, kawa z automatu i „małpka” cytrynówki o poranku.
- Skup złomu: rdza, metal, mieszanina płynów eksploatacyjnych maści wszelakiej.
- Siłownia: przepocone ciała, skarpety po treningu i najtańszy żel pod prysznic.
- Kebab: przypadek, w którym system zadziała dokładnie tak, jak zaplanował to dział marketingu.
Do tego przed oczami stają mi miejsca, których w Polsce nie brakuje – parkingi, zjazdy, wjazdy do miast, przy których reklamy piętrzą się jedna na drugiej. Rozumiem, że w takich okolicznościach, przy odpowiednio wykupionych przez reklamodawców abonamentach, dostalibyśmy do kabiny przypadkową mieszankę zapachów: olej silnikowy z burgerem, hot dog z zapachem serwisowanych amortyzatorów, zapiekanka z płynem do spryskiwaczy…
A w całym dokumencie nie ma ani słowa o wyłączniku. Kamera w kabinie ma rozpoznać płeć i wiek, żeby zdecydować, komu zaserwować jaką woń. Reklamodawca dostaje to, czego brakowało mu w świecie billboardów: nozdrza kierowcy. Patent obejmuje też reklamy w radiu, telewizji i na telefonie. Wtedy auto rozpoznaje stację i pasmo, a efekt jest zasadniczo ten sam – jedziesz trasą, w radiu leci spot, a w kabinie zaczyna pachnieć proszkiem do prania.
Sprzęt zresztą już istnieje
Sony ma już zresztą w swojej ofercie sprzęt, który po przystosowaniu mógłby spełniać zadaną w patencie rolę. Aromastic to przenośny dyfuzor zapachów, który działa dokładnie na tej zasadzie: dmucha suchym powietrzem w kartridż i ponoć nie rozprasza woni na cudzą przestrzeń. Brakuje tylko billboardów w bazie i kierowców, którzy po zapłaceniu za paliwo zgodzą się jeszcze wąchać cudzą kampanię.

Zostaje jeszcze kwestia kierowcy z katarem. Kamera nie dopasuje go do żadnego profilu, więc nie dostanie zapachu ani reklamy. Wkrótce może się zatem okazać, że wiosenna alergia czy jesienne przeziębienie będą najlepszą tarczą antyreklamową, jaką wymyśliła natura.
Reklama najpierw sprzedawała obraz, potem doszedł do niej dźwięk. Teraz chce sprzedawać powietrze, którym oddychasz. Pierwszy zapach w promocji, drugi w abonamencie. Pewnie czekają już na „modele wolne od reklam zapachowych za jedyne 99,90 miesięcznie”.
Z wykształcenia i zamiłowania językoznawca i kulturoznawca, z pasji motocyklista szosowy i błotny. Przez blisko 20 lat pracował nad tłumaczeniami i lokalizacją treści dla największych firm z szerokiego wachlarza branż, na czele z automotive. Na koncie ma współpracę m.in. ze Światem Motocykli, jako autor i korektor. Fan motoryzacyjnej Japonii, chociaż prywatnie maltretuje swojego ukochanego Citroena C2 VTS (nie sprzeda, będzie robił). Z poczucia misji wspomaga organizacje pozarządowe w walce z dezinformacją.