Pół wieku przed Strefą Czystego Transportu. Tak się tutaj kiedyś żyło
Katowice są kolejnym polskim miastem, które zostanie objęte Strefą Czystego Transportu. Zobaczmy, jak obszar przyszłej strefy wyglądał pół wieku temu.
Na przedstawionej fotografii widnieje katowicki Rynek na początku lat 70. XX wieku, kiedy o Strefie Czystego Transportu nikt jeszcze nawet nie myślał. W tamtym czasie czysty transport polegał głównie na tym, że spod wozu nie wylewały się hektolitry olejów i smarów. Rynek jest tutaj wielkim skrzyżowaniem, przez które auta jeżdżą we wszystkich możliwych kierunkach.
Uprzedzając najazd aktywistów w ramach krucjaty, z kronikarskiego zobowiązania po prostu pokazuję i omawiam, jak było kiedyś.
Rynek w Katowicach pełnił rolę węzła komunikacyjnego
W czasie, w którym zrobiono widoczne zdjęcie, funkcja Rynku była daleko inna od tej znanej dzisiaj. Obecnie jest to przestrzeń przeznaczona głównie dla pieszych, o istotnych walorach turystycznych, pozbawiona zupełnie ruchu kołowego.
Na początku lat 70. na katowickim Rynku krzyżowało się kilka bardzo istotnych wtedy ulic: Warszawska, Mickiewicza, 3 maja, 15 grudnia i Armii Czerwonej, dzisiejsza aleja Korfantego. Zwłaszcza ta ostatnia stanowiła ważną arterię miasta.
Rynek w widocznej na zdjęciu formie narodził się w rezultacie przekształceń centrum Katowic w latach 60.
Układ komunikacyjny w postaci skrzyżowania o ruchu okrężnym istniał w tym miejscu już dużo wcześniej i z biegiem lat po prostu ewoluował z wiatrem historii. Można natomiast przyjąć, że dopiero wielka przebudowa okolic Rynku przeprowadzona na przestrzeni dekady lat 60. nadała mu przedstawiony na zdjęciu charakter.
Poszerzono wówczas widoczną na wprost fotografującego ulicę Armii Czerwonej, która stała się osią miejskiej zabudowy typową dla tej epoki. Jej reprezentacyjny charakter podkreślały dwie jezdnie po trzy pasy ruchu i otwarta perspektywa z południa na północ oraz z północy na południe. Na północnym końcu odcinka znajdował się inny ważny element tutejszej infrastruktury, czyli późniejsze Rondo Ziętka - to jednak temat na oddzielne opracowanie.
Na przełomie lat 70. i 80. wyrzucono samochody z katowickiego Rynku
Nie jestem przekonany co do oficjalnej daty, dlatego asekuracyjnie przyjmijmy przełom tych dwóch dekad jako przedział czasowy, kiedy Rynek został przekształcony w przestrzeń dla pieszych. Najpóźniej datowane zdjęcie z samochodami okrążającymi Rynek, na które natrafiłem, pochodzi z 1978 roku. W kilku miejscach trafiłem na 1979 rok podany jako dokładną datę usunięcia aut z Rynku, niemniej przez żadne rzetelne źródło nie udało mi się tego potwierdzić.
Tak, czy inaczej, po tej zmianie ruch kołowy odbijał jeszcze przed dotarciem do Rynkum, pozostawiając tę strefę nieużywaną przez auta. Kolejne wielkie zmiany datowane są na rok 2016, kiedy dokonano wielkiej przebudowy i przekształcono obszar w znany nam dzisiaj układ.
Na zdjęciu widać również autobus Bałtyk
To akurat informacja całkowicie poboczna, nie związana z głównym tematem, aczkolwiek warta wskazania palcem. Z lewej strony kadru, z ulicy Mickiewicza na rondo wokół Rynku wtacza się mityczny autobus Bałtyk.
Jest to pojazd wciąż tajemniczy, do niedawna uważany za całkowicie wymarły. Za sprawą odnalezionego w ubiegłym roku wrastającego egzemplarza, o czym na łamach Autobloga pisał wówczas TUTAJ redaktor Tymon Grabowski, świat zainteresował się jego historia nieco bardziej.
Po wprowadzeniu Strefy Czystego Transportu niewiele się tutaj zmieni
Wracając na chwilę do czasów nowożytnych, Rynek i jego okolice znajdą się w planowanej w Katowicach Strefie Czystego Transportu. Niewiele to zmieni w rzeczywistości, bo już teraz jakikolwiek ruch kołowy jest w tym obszarze ograniczony do minimum.
Da się wyznaczyć Strefę Czystego Transportu w taki sposób, żeby nie wywołać wojny domowej.
