Przełom w centrum Polski. 16 lat czekania na to połączenie dróg

Wąskie gardło między łódzkim a świętokrzyskim w końcu ma przestać być problemem. Kto jeździ z Łodzi i Piotrkowa w stronę Opoczna, Końskich i dalej na Kielce, ten doskonale wie, o czym mowa. Obecnie można to zrobić w zasadzie dwoma trasami – przez Sulejów i Żarnów albo przez Tomaszów Mazowiecki i Spałę.

Obie to wąskie jednopasmówki. Teoretycznie szybsza i krótsza 74 to korki od Przygłowa aż do rozjazdu w Sulejowie i TIR-y sunące zderzak w zderzak przez rynek. Z kolei do Tomaszowa można jechać np. 713, później kawałek krajową 48 do Inowłodza, a dalej znów wojewódzką 726. I tak źle, i tak niedobrze.

Pośrodku rozkraczył się Zalew Sulejowski, nad którym nikt raczej mostu przerzucał nie będzie. Od kilkunastu lat słyszeliśmy, że będzie ekspresówka, i przez kilkanaście lat nie było nic poza mapkami i obietnicami. Aż tu nagle drgnęło.

Chodzi o ostateczną zgodę środowiskową, którą dla łódzkich odcinków S12 i S74 wydał centralny urząd ochrony środowiska, o czym poinformowała GDDKiA. To dokument, bez którego nie da się ruszyć dalej, a który potrafił blokować całą inwestycję latami. Łaska pańska objęła 70,1 km nowej trasy i otworzyła drogę do kolejnych etapów przygotowań.

Zgoda obejmuje dwa fragmenty przyszłej S12 o łącznej długości 52,2 km. Pierwszy biegnie od Piotrkowa Trybunalskiego do węzła Kozenin i mierzy 34,2 km. Drugi ciągnie się od węzła Januszewice do granicy z Mazowszem na dystansie 18 km. Do tego dochodzi kawałek S74 od węzła Paradyż do granicy z województwem świętokrzyskim, o długości 17,9 km.

Dlaczego to w ogóle jest ważne dla zwykłego kierowcy? Bo S12 ma ściągnąć ruch tranzytowy z lokalnych dróg i poprowadzić go od autostrady A1 pod Piotrkowem przez Sulejów i Opoczno dalej na wschód. S74 dołoży do tego połączenie w stronę Kielc i Podkarpacia. Zamiast wlec się przez wsie i miasteczka, pojedziemy obwodnicą całego regionu.

Docelowo w samym łódzkim ma powstać 61,2 km ekspresowej S12 między Piotrkowem a granicą z województwem mazowieckim. Do tego dojdzie licząca 24,2 km trasa S74 od Kozenina do granicy ze świętokrzyskim. W sumie region zyska ponad 85 km ekspresówek, więc świeża decyzja załatwia większą część, ale nie wszystko.

Zostaje jeszcze 15,3 km tras, czyli 9 km S12 w stronę Januszewic i 6,3 km S74 do Paradyża, które musiały wypaść z tej zgody. Gdyby ich nie wyłączono, całą procedurę środowiskową trzeba by przechodzić od nowa dla obu dróg naraz. GDDKiA szykuje dla tych odcinków osobne studium, a odrębna decyzja ma być możliwa dopiero w 2030 roku.

Prace przygotowawcze ruszyły jeszcze w latach 2010-2011. Pierwszą decyzję środowiskową wydał regionalny dyrektor w Łodzi w 2019 roku, ale rok później została ona zablokowana, bo generalny dyrektor kazał uzupełnić dokumentację.

Papiery wróciły na biurka, wykonawca dostał nowe zlecenie, a mieszkańcy Sulejowa dalej wdychali spaliny TIR-ów. Dopiero pod koniec 2024 roku komplet dokumentów trafił tam, gdzie trzeba.

Zanim jednak ruszą maszyny, GDDKiA musi jeszcze zrobić badania geologiczne, prace archeologiczne i całą dokumentację wykonawczą. Przetarg na zaprojektowanie i budowę odcinków objętych decyzją drogowcy planują ogłosić na przełomie pierwszego i drugiego kwartału 2027 roku.

Minister infrastruktury zapowiadał, że sama budowa S12 skończyłaby się około 2031 roku, ale sam komunikat GDDKiA daty nie podaje. W polskich realiach drogowych to zresztą zawsze największa zmienna.

Włączam stoper. Bo widzieliśmy już nieraz, jak ekspresówka z terminem na papierze potrafiła się rozjechać z rzeczywistością o kilka dobrych lat. Sąsiednia S74 w stronę Kielc jest tego dobrym przykładem – tam prace wreszcie fizycznie ruszyły, ale droga do tego momentu też liczyła sobie lata, a nie miesiące.

Dla mnie – i pewnie dla każdego, kto regularnie ten kawałek Polski przemierza – liczy się jedna prosta rzecz. Dzisiaj przejazd przez Sulejów w piątkowe popołudnie to prawdziwa lekcja cierpliwości. W okresach świątecznych te kilkanaście kilometrów pozwala przelecieć wszystkie litery w Państwa Miasta. Z kolei droga przez Spałę jest ładniejsza, zwykle mniej zakorkowana, ale jeszcze węższa i dłuższa.

Nowa trasa ma zabrać ruch z miasteczek i wypchnąć go na osobną nitkę, z dala od okien mieszkań i przystanków szkolnych. I akurat z własnych doświadczeń wiem, jak bardzo potrzebna jest ta inwestycja.

Na razie mamy coś, czego w tej sprawie nie było od dawna. Konkretną datę, konkretne kilometry i decyzję, której nikt już nie odeśle do poprawki. Jak na inwestycję, która przez kilkanaście lat była głównie linią na mapie, to i tak spory krok. Zwłaszcza że w tym regionie mało kto jeszcze wierzył, że tej drogi doczeka.