Silnik w moim gracie się rozbiegał. Tyle, że nie miał turbo

Kilka miesięcy temu pisałem na łamach Autobloga tekst o tym, jak silnik w Yugo Florida zaczął spalać płyn hamulcowy. Teoretycznie taki rodzaj awarii był fizycznie niemożliwy, ze względu na separację hydrauliki układu hamulcowego i układu dolotowego, w praktyce nic jednak nie jest na tyle niemożliwe, aby jednak nie było możliwe.

Tym razem historia dotyczy Fiata Regaty z wolnossącym silnikiem Diesla, który pewnego słonecznego dnia raczył się rozbiegać i to nawet dwa razy w odstępie kilku godzin. W silniku bez doładowania nic takiego nie powinno mieć miejsca, przynajmniej teoretycznie.

Jak mówi klasyczna wejściówka w filmie dokumentalnym poświęconym poważnej katastrofie, nic nie zwiastowało późniejszego nieszczęścia. Wóz jechał sobie normalnie, bez żadnych niepokojących sygnałów, aż tu nagle zrobił brzdęk i już przestał jechać normalnie.

Pamiętam, że była to dla mnie pierwsza “przygoda” z tego typu awarią, dlatego mogłem od razu zweryfikować swoją wiedzę teoretyczną w praktyce. Silnik oczywiście nie reagował na gaszenie z kluczyka, co mnie w ogóle nie zaskoczyło. Po wysprzęgleniu rozkręcał się do jakichś 12 tysięcy obrotów, a po zwolnieniu sprzęgła zaczynał wyrywać kamienie z asfaltu, dlatego jdyną metodą było zdławienie go na piątym biegu i modlitwa, aby sprzęgło się nie poślizgnęło.

Do stwierdzenia faktu, że było to rozbieganie, nie potrzebny był żaden ekspert, bo wóz narobił wokół siebie tyle dymu i hałasu, jakby nadchodził Sąd Ostateczny. Zagadką była jednak przyczyna takiej awarii, ponieważ silnik nie posiadał turbosprężarki, a więc najbardziej oczywistego potencjalnego źródła problemu.

Technicznie rzecz ujmując, rozbieganie się silnika polega na niekontrolowanym dopływie paliwa, które ze względu na samoczynny zapłon natychmiast ulega zapłonowi. To z kolei powoduje wzrost obrotów silnika, które “ciągną” za sobą pompę wtryskową, tak że powstaje coś w rodzaju perpetuum mobile.

Owym paliwem najczęściej jest olej silnikowy, który przez nieszczelną turbosprężarkę trafia do układu dolotowego, gdzie wciągany razem z powietrzem do komory spalania traktowany jest na równych prawach z olejem napędowym.

Pomijając cały proces dochodzeniowy, po odholowaniu na podwórko ostateczną diagnozą była pęknięta guma. Jak wiadomo, kiedy guma pęknie, to zazwyczaj na końcu są same kłopoty, nie inaczej było i tym razem. W ramach dygresji warto dodać, że Fiat został przeciągnięty na odcinku kilkudziesięciu kilometrów na lince przez Skodę 120.

Co dokładnie się stało? Z układem dolotowym silnika połączona jest pompa podciśnienia, która ma wspomagać pracę układu hamulcowego. Pechowo, znajdująca się wewnątrz niej membrana raczyła się przedziurawić, a następnie przepuszczać olej silnikowy. Ten zaś trafił podciśnieniowo do układu dolotowego i dalej już samo poszło.

Przed zdiagnozowaniem usterki, samochód po ostygnięciu udał się jeszcze na jazdę próbną, podczas której silnik ponownie się rozbiegał i zadymił całą wioskę. Szczęśliwie, tym razem również udało się go zgasić, zanim eksplodował.

Kiedy silnik Diesla się rozbiega, często stanowi to dla niego koniec kariery przez nieodwracalne uszkodzenia, z urwanym korbowodem włącznie. O dziwo, chociaż to tandetny włoski “klekot”, motor z Regaty przeżył i zupełnie dobrze sobie poczyna, nawijając od tamtego momentu całkiem sporo kilometrów.

Gorzej z blacharską kondycją samochodu, ale to akurat nie ma żadnego związku z pracą silnika.