Być może to najstarsza czynna stacja paliw w Polsce. Kierowcy bardzo jej nie lubią

Obiektem tym jest stacja paliw znajdująca się na wysokości węzła Legnica Wschód, przy północnej jezdni autostrady A4, dawnej Reichsautobahn Berlin - Breslau, czyli dzisiejszy Wrocław. Nie jest to ten sam typ budowli, co wspomniane obiekty w pobliżu stolicy Dolnego Śląska, ale ta stacja ma również przedwojenną historię i podobny zamysł inżynierski, chociaż wybudowana została z o wiele mniejszym rozmachem.

Przy założeniu, że działa ona nieprzerwanie, jest to dzisiaj jedna z najstarszych czynnych stacji paliw na terenie Polski, a być może i najstarsza.

Przypomnijmy, że Fürstenwalde to potoczne określenie dla autostradowego typu stacji paliw, której trójkątny kształt umożliwia podjazd pod stanowisko tankowania z każdej strony: zjeżdżając, wjeżdżając i jadąc wzdłuż autostrady.

Nazwa Fürstenwalde pochodzi od pierwszej stacji tego typu, wybudowanej właśnie w tej miejscowości. Obiekt ten stoi tam zresztą do dzisiaj, jest jednak jedynie pomnikiem, a nie czynną stacją paliw.

Stacja pod Legnicą również opiera się na trójkącie - pod tym względem koncepcja pokrywa się z Fürstenwalde. Tyle, że o ile na Fürstenwalde można tankować ze wszystkich trzech stron, pod Legnicą jedynie z dwóch: wzdłuż łącznicy zjazdowej i wjazdowej.

Ponadto, obiekt ma prosty, lekko owalny kształt, podczas gdy charakterystyczny budynek typu Fürstenwalde miał kształt czegoś na wzór bumerangu. Pod kątem samej funkcjonalności stacji niewiele to zmienia, niemniej budowla pod Legnicą sprawia wrażenie jakoś ze dwa razy mniejszej.

Nie dam sobie naturalnie za tę tezę uciąć ręki, ale wiele poszlak na to wskazuje. Jeżeli chodzi o stacje Fürstenwalde, pierwszą z nich otwarto w 1937 roku i była to wspomniana wcześniej stacja na terenie dzisiejszych Niemiec.

Tytułowy obiekt był widoczny na fotografiach umieszczonych w albumie "Vier Jahre Arbeit an den Strassen", wydanym w 1937 roku - zatem musiał on już działać nieco wcześniej. Swoją szosą, to jedyna znana mi archiwalna fotografia tej miejscówki - KLIK. Teoretycznie stacja jest jeszcze mistrzem drugiego planu na TYM zdjęciu popełnionym w latach 60., ale ledwo ją widać i trudno wyłapać jakieś szczegóły.

Oprócz tego, rzeczony fragment Reichsautobahn był pierwszym, od którego zaczęto budowę tego odcinka autostrady, a zarazem pierwszym oddanym do użytku. Węzeł Legnica Wschód nazywał się wówczas Liegnitz, o czym wspomina tablica na wysokości skrzyżowania.

Przy okazji znalazła się tam również i trzecia stacja typu Fürstenwalde, znajdująca się w Kołbaskowie nieopodal Szczecina - pisałem o niej TUTAJ.

Wracając wszakże pod Legnicę, stacja paliw trafiła pod skrzydła CPN-u, przebierając się w jego barwy. Budynek ewoluował z duchem czasu, zostając wzbogacony m.in. o bardziej rozwinięte zadaszenie i nowocześniejsze dystrybutory, ale jego zasadniczy wygląd niewiele się zmienił w stosunku do pierwowzoru.

Z perspektywy graciarza miejscówka jest doskonała, ponieważ wpisuje się zgrabnie w klimat dawnej, przedwojennej autostrady. Z perspektywy typowego kierowcy stacja nie do końca spełnia oczekiwania. Można zauważyć narzekania na brak toalety i niewielką przepustowość, przez co czasami tworzą się w tym miejscu długie kolejki oczekujących, wylewające się na jezdnię autostrady.

Dodatkowym problemem jest brak możliwości tankowania wzdłuż autostrady, przez co kierowcy muszą improwizować, aby móc kontynuować jazdę. Zważywszy na ogromny ruch na A4 i niewielką liczbę stacji na tym odcinku trasy, ciasnota opisywanego obiektu rzeczywiście stanowi problem, no ale co zrobić.

Nie licząc nieczynnych pozostałości, najstarszy obiekt znajduje się w Janowie Podlaskim - o nim też kiedyś pisałem, o TUTAJ. Różnica w odniesieniu do stacji pod Legnicą polega na tym, że ta w Janowie pełni wyłącznie funkcję muzeum - kierowców obsługuje nowy obiekt, wybudowany tuż obok historycznego.

Stacja pod Legnicą jest natomiast w pełni czynnym i funkcjonalnym obiektem. Nikt nie zrobił z niego żywego skansenu, ale muszę przyznać, że z wyglądu zestarzał się bardzo ładnie i uniknął odpustowych modernizacji.

Szkoda, że tak mało ludzi zwraca na niego uwagę.