Miała tędy biec potężna autostrada. Dzisiaj jest po prostu droga wojewódzka

Mowa o 36-kilometrowym odcinku drogi łączącym autostradę A6 i drogę krajową nr 20, zmieszczonym mniej więcej pomiędzy miejscowościami Rzęśnica i Chociwel. Trasa kilka lat temu była remontowana, tracąc wiele ze swoich historycznych atrybutów, niemniej wciąż można odnaleźć na niej wiele detali świadczących o jej pochodzeniu. Moim zdaniem, jeżeli chodzi o Reichsautobahn na terenie Polski, ta droga ma w sobie największą zawartość cukru w cukrze, pomimo ukończenia może w jakichś 20 proc.

Droga miała łączyć stolicę III Rzeszy i stolicę Prus Wschodnich, po drodze przecinając państwo polskie. Do momentu wybuchu Wojny wielki projekt udało się zrealizować wyłącznie w kilku fragmentach, w dodatku nie połączonych ze sobą pośrodku. Po 1945 roku część inwentarza trafiła do Polski.

Nas w tym momencie interesuje fragment zachodni. Po ustaleniu granic, na terenie Polski znalazł się odcinek prowadzący od granicy państwa w Kołbaskowie, omijający Szczecin, skręcający na wschód na wysokości Rzęśnicy i kończący się polu kukurydzy na wysokości Chociwla. Ten ostatni fragment został później zdegradowany do roli drogi lokalnej, natomiast główna droga została przekierowana na północ, w stronę Wolina, Kamienia Pomorskiego i Świnoujścia.

O którym pisałem kiedyś TUTAJ. W każdym razie, jakoś w latach 70. dokonano jego modernizacji, ustawiając główny kierunek ruchu pojazdów w osi północ-południe. Robota została wykonana oczywiście na odp…, dlatego zamiast nowoczesnego węzła drogowego powstało jedno z najbardziej kolizyjnych skrzyżowań w Polsce.

Niemniej, od tego momentu, chociaż nadal jadąc geometrycznie na wprost podążało się śladem dawnej RAB, to jednak zbaczało się z obranego kursu na drogę lokalną. Układ drogowy w tym miejscu przebudowano dopiero w 2020 roku, degradując ówczesną drogę wojewódzką nr 142 do Chociwla zaledwie do roli odnogi.

Odcinek autostrady prowadzący od Rzęśnicy na wschód został ukończony tylko w niewielkiej części. Po pierwsze, wybudowana trasa składa się wyłącznie z jednej jezdni. Po drugie, nie dokończono budowy większości planowanych węzłów drogowych. Po trzecie, tuż za miejscowością Łęczyca i za dzisiejszą drogą wojewódzką nr 106 jezdnia autostrady po prostu się kończyła - betonowe płyty ułożono może jakieś 2 kilometry dalej na wschód i to tyle.

Warto natomiast zwrócić uwagę na to, że plany od początku zakładały budowę dwóch jezdni. Widać to po rezerwie terenu na całym odcinku, a także podwójnych przęsłach mostów i podwójnych przejazdach pod wiaduktami dróg poprzecznych.

Brakujący odcinek drogi wybudowano już w Polsce Ludowej i to dopiero w latach 70. Ponadto, nie wykończono go betonową nawierzchnią, a wylano tradycyjnym asfaltem. Droga w takim kształcie prowadziła do dzisiejszej drogi krajowej nr 20, aczkolwiek jakieś kilkaset metrów przed nią zbaczała z oryginalnego kursu lekko w prawo - śladem po nim jest wiadukt w środku lasu i przyczółki dawnego wiaduktu nad krajową "dwudziestką".

Konieczne było również odbudowanie zawalonego podczas Wojny mostu nad rzeką Iną, którego odtworzono jednak zaledwie jedno przęsło - drugiego i tak nie było potrzeby stawiać na nogi, bo i tak stałoby puste.

Przy okazji, chociaż wielu z przyszłych węzłów nie ukończono, a dla niektórych dróg poprzecznych łącznic w ogóle nie przewidziano, naród sobie poradził i sam uzupełnił braki. Niektóre drogi dojazdowe zostały dosłownie wydeptane w trawie.

Co niezmiennie porusza mnie w projektach niemieckich autostrad, to traktowanie z atencją każdej drogi poprzecznej. Dosłownie wszystkie, nawet całkowicie marginalne drogi gruntowe krzyżują się z RAB bezkolizyjnie - tunelem lub wiaduktem. Nie ma tak, że jakaś droga zakończona jest ślepo i do najbliższego przejazdu trzeba pedałować 35 kilometrów.

To, że szlak ten miał być autostradą, widać również po bardzo prostym przebiegu drogi. Tutejsze drogi lokalne, w tym również i wojewódzkie, często wiją się wieloma zakrętami, dopasowując się do geometrii terenu. Tymczasem, droga nr 142 wykonuje tylko niewielkie skręty, tak że można przez cały czas zasuwać pełnym ogniem.

Niestety, przynajmniej z historycznych pobudek, droga po remoncie jest obecnie wylana asfaltem. Przedtem jej nawierzchnia wykonana była z typowych dla Reichsautobahn betonowych płyt - jeszcze kilka lat temu można było się po niej przejechać, a spod kół samochodu wydobywało się wtedy charakterystyczne “patataj”.

Faktyczna historyczna droga kończy się jakieś kilkaset metrów od drogi krajowej nr 20 - aktualny przebieg odbija delikatnie w prawo, natomiast ten docelowy miał prowadzić dalej w linii prostej. Ostatnim śladem niegdysiejszej autostrady są przyczółki dawnego wiaduktu - został on rozebrany w 2020 roku, przy okazji przebudowy drogi.

W każdym razie, gdyby przemierzyć Polskę śladem dalszego, nigdy już niewybudowanego odcinka RAB Berlin - Koenigsberg, idzie odnaleźć liczne ślady w postaci wykonanych prac ziemnych. Kolejny oficjalny odcinek drogi to dopiero dzisiejsza droga ekspresowa S22, biegnąca od Elbląga na wschód - o nim też swego czasu pisałem TUTAJ.

Jak będę miał za dużo wolnego czasu, to sobie jeszcze poszukam innych miejscówek tego typu.