Ten pojazd to prawdziwy unikat. Tyle, że nie jest oryginalny

W drugi weekend października miałem przyjemność być na zlocie autobusów marki Ikarus w węgierskim muzeum lotnictwa Aeropark, gdzie jednym z ciekawszych eksponatów był jedyny sprawny autobus Ikarus 556. W myśl zasady, że nie wszystko złoto, co się świeci, po zweryfikowaniu tego wozu z bliska pozostaje pewien niesmak, ponieważ jeszcze niedawno był to po prostu… typowy budapesztański Ikarus 260.

Przedsiębiorstwo BKV, czyli takie tamtejsze MZK, postanowiło dokonać takiej operacji zmiany tożsamości dwa lata temu, a powstały w ten sposób pojazd oficjalnie uznany został za replikę.

A dokładniej, w Muzeum Transportu Publicznego w Szentendre. Autobus ma przeszłość w BKV i aktualnie pełni funkcję zimnego eksponatu. Nie widziałem go naocznie, więc się nie wypowiem, jakie byłyby potencjalne rokowania na odpalenie tej maszyny, ale skoro zdecydowano się na budowę repliki, pewnie były takie sobie.

Jest to wszakże jedyny oryginalny Ikarus 556, jaki przetrwał do dzisiaj - przynajmniej oficjalnie. U nas do niedawna podobno nie ocalał z kolei żaden Bałtyk, a dzisiaj mamy już dwa, tak że tutaj może być podobnie - jakieś truchło zalega gdzieś w ukryciu i czeka na odnalezienie. A o samym Ikarusie 556 w kontekście polskiej ziemi pisałem onegdaj tutaj.

No cóż… jeżeli czegoś nie ma, bo wyginęło, zawsze można to po prostu stworzyć samemu, prawda? Przypomina to nieco odtworzenie wymarłego gatunku zwierzęcia poprzez skrzyżowanie trzech innych żyjących gatunków, gdzie efekt końcowy jest może i zadowalający, ale jednak gdzieś jest haczyk.

Przechodząc do sedna, wspomniany Ikarus 556 to tak naprawdę przebudowany Ikarus 260 z 1989 roku, który jeszcze w 2021 roku miał pstrykane normalne zdjęcia w ruchu drogowym na ulicach Budapesztu. Czyli wozu nie zbudowano w oparciu o wydłubany z krzaków wrak, a regularnie eksploatowany autobus, w dodatku ze znacznie późniejszego rocznika niż najmłodszy teoretycznie egzemplarz 556.

W pewnym sensie można powiedzieć, że Ikarus 260 to ewolucja modelu 556, tyle że w praktyce różni je o wiele więcej, niż łączy. Cechą wspólną jest na pewno konstrukcja z silnikiem umieszczonym pomiędzy osiami, czym 556 odróżniał się od tylnosilnikowych modeli 55 i 66.

Kłopot w tym, że pod pokładem dudni jednostka Raba D10, całkowicie nieodpowiednia dla tego wozu. Oryginalnie powinien tutaj siedzieć charczący i głośny silnik Csepel, ewentualnie nieco nowsza Raba wspólna ze starszymi autobusami serii 200.

Oprócz tego, w ramach przebudowy zachowano automatyczną skrzynię biegów, których oryginalnie w Ikarusach 556 nigdy nie było. Tworzy to ogromny dysonans podczas jazdy, gdzie człowiek oczekuje bardziej "mechanicznej" ścieżki dźwiękowej, a otrzymuje dość współczesny gang w miarę nowego Ikarusa serii 200.

Ogromne zmiany musiała przejść również kratownica pojazdu, ponieważ modele 556 i 260 różnią się między sobą wymiarami. Ikarus 260 nie dość, że jest dłuższy od 556, to ma też większy rozstaw osi. W rezultacie z oryginalnej konstrukcji wyjściowego autobusu zostało może kilka kilogramów żelaza - teoretycznie wyprodukowano po prostu nowy autobus, z wykorzystaniem komponentów starego.

TAK wyglądał tytułowy Ikarus 556 w swoim pierwotnym wcieleniu.

Który oryginalnie wcale nie był Somuą, tylko Renault TN6. Tyle, że w tym przypadku oba pojazdy są w zasadzie technicznymi bliźniakami, a do tego pochodzą z tych samych lat produkcji, czego nie można powiedzieć o Ikarusach 260 i 556, reprezentujących zupełnie inne epoki.

Tego typu przykładów jest zapewne znacznie więcej i to nie tylko w temacie wagi ciężkiej, a pierwszym pojazdem, który przyszedł mi na myśl, jest replika Syreny Sport. Tutaj już jednak wykonanie rzetelnej rekonstrukcji było znacznie trudniejsze, ze względu na brak materiału źródłowego w postaci jakiegokolwiek istniejącego egzemplarza - inna sprawa, że i tak oryginał był tylko jeden.

Szczerze mówiąc, dopóki nie zauważyłem na tablicy przyrządów Ikarusa 556 podejrzanych przycisków sterowania automatyczną skrzynią biegów, nic specjalnego nie rzuciło mi się w oczy. W ramach rekonstrukcji odtworzono całe wnętrze, a nawet obniżoną platformę na wysokości tylnego zwisu i trzecich drzwi. Z zewnątrz też wszystko wygląda jak trzeba. A jednak…

Z jednej strony, dla przypadkowego turysty to nie lada atrakcja móc przejechać się zabytkowym Ikarusem, natomiast dla kogoś bardziej świadomego jest to nieco odpychające, że ów "zabytkowy autobus" to tak naprawdę pojazd zbudowany współcześnie, powstały bazie zupełnie innego autobusu.

Ale kiedy się na moment zapomni, że to współczesna replika, zrekonstruowany Ikarus 556 naprawdę robi wrażenie.