Tego grata w Polsce prawie nie ma. Jeden pojawił się w ogłoszeniu

Tytułem przypomnienia, pod koniec czerwca udałem się do stolicy Łotwy na zlot samochodów AvtoZAZ, o czym pisałem TUTAJ. Impreza została całkowicie zdominowana przez Zaporożca.

Rzecz w skrócie polega na tym, że o ile na Łotwie i w krajach bałtyckich ogółem wóz jest bardzo popularny, o tyle w Polsce prawie wszyscy o nim zapomnieli. Nie twierdzę, że nie istnieją w ogóle, ale na zlocie istnieje większe prawdopodobieństwo trafienia piorunem kulistym niż spotkania Zaporożca, zwłaszcza tzw. Uszatka.

Na szczęście, zdarza się co jakiś czas namierzyć taki wóz na sprzedaż.

ZAZ 968 produkowany był od 1970 roku, jako następca starszego 966. Nowy model wyglądał zasadniczo prawie tak samo, jak poprzednik, a różnice były do wychwycenia dopiero po dłuższej obserwacji. Niektóre zmiany, tak jak np. wspomniane uszy, które uległy skróceniu, pojawiały się jeszcze w trakcie produkcji starszego modelu.

A do czego w ogóle są te uszy? Do chwytania powietrza chłodzącego silnik, który znajdował się z tyłu pojazdu. W późniejszym modelu 968M, produkowanym od 1979 roku, uszy zniknęły, a ich miejsce zajęły pospolite kratkowe wloty powietrza. Nuda.

Jest to oczywiście anegdota z brodą sięgającą do kostek, ale wybaczcie - nie wytrzymam i muszę o tym napisać, chociaż wszyscy i tak o tym wiedzą. A jeżeli jakimś cudem nie wiedzą, to się zaraz dowiedzą, ponieważ jest to szalenie istotna wiedza.

W uproszczeniu, Zaporożec nie posiadał tradycyjnego systemu ogrzewania nadmuchem gorącego powietrza zaciągniętego z silnika. Wyposażono go w coś w rodzaju benzynowej nagrzewnicy. Zasada działania tego systemu ogrzewania jest dość złożona, a polega ona na podgrzewaniu benzyny świecą żarową. W ten sposób paliwo ulega kontrolowanemu zapłonowi, produkując ciepło.

Wydajność układu była podobno tak duża, że przy -40 stopniach gdzieś w Irkucku dało się prowadzić Zaporożca w samych gaciach. Gorzej, że system działał zero-jedynkowo i nie pozwalał na regulację temperatury i kierunku nadmuchu, np. na przednią szybę.

Patrząc na to, że ostatnie egzemplarze zjechały z taśmy produkcyjnej w Zaporożu w 1994 roku, z dróg wymiotło je dosyć szybko. Inna sprawa, że poza krajami byłego Sojuza samochód nie był aż tak popularny, a jeżdżące w Polsce egzemplarze pochodziły raczej z wcześniejszych lat.

Co nie zmienia faktu, że spotkanie jakiegokolwiek Zaporożca w stanie codziennego użytkowania po 2000 roku stanowiło poważne wyzwanie. Zdarzało się spotkać (i nadal się zdarza) porzucone egzemplarze w stanie zaawansowanego rozkładu, ale takich zwartych i gotowych do jazdy było już niewiele.

Sprzedający zostawił do siebie numer telefonu i to by było na tyle - żadnych konkretnych informacji, wyłączone komentarze, nara.

Cena 11 tysięcy zł również wydaje się zaporowa, z uwagi na niewielką popularność takich samochodów na polskim rynku. Brak jest także jakichkolwiek zdjęć wnętrza, chociaż przez tylną szybkę wygląda na to, że przynajmniej deska jest w całości.

Niemniej, warto odnotować, że Zaporożce jeszcze nie wyginęły i chociaż jest ich naprawdę niewiele, to jeszcze istnieją i straszą porządnych ludzi.