Kryzys hydrologiczny dotyka je w dużym stopniu. Wiele z nich nie funkcjonuje

Promy nie pływają, ponieważ nie są w stanie przeprawić się przez rzekę o tak niewielkiej głębokości. Podczas ostatniej podróży wzdłuż Wisły chciałem skorzystać z przepraw promowych w Nieszawie oraz Solcu Kujawskim - w obu przypadkach statki nie kursowały.

Rzut oka na stan rzeki rozwiewał wszystkie wątpliwości - wody było tak mało, że na potencjalnej trasie promu widać było dno, na którym siedziało sobie ptactwo.

Wspomniane powyżej promy na Wiśle to tylko dwa przykłady, ale problem jest ogólnokrajowy i dotyczy większości przepraw samochodowych przez rzeki. Oczywiście, tekst nie ma z założenia wymieniać w słupku wszystkich takich przypadków, a jedynie przedstawić zjawisko samo w sobie i zwrócić uwagę, że kryzys hydrologiczny zbiera też swoje żniwo w transporcie drogowym.

Prom samochodowy, nawet jeżeli ma wyłącznie postać niewielkiej barki, jest wrażliwy na niski poziom wody. Inaczej niż barka wożąca wyłącznie ludzi i rowerzystów, musi mieć on większe zanurzenie, a przez to w sytuacji kryzysu będzie po prostu szorował stępką po dnie. Dlatego kiedy poziom wód opada, żegluga śródlądowa zamiera.

Pół biedy, jeżeli przeprawa ma charakter turystyczny - wtedy główny ciężar ruchu drogowego i tak opiera się na infrastrukturze drogowej, a transport wodny funkcjonuje jedynie uzupełniająco. Gorzej, jeżeli to właśnie prom jest głównym środkiem transportu.

Taka sytuacja ma miejsce w województwie lubuskim, gdzie z uwagi na niski poziom wody w Odrze wyłączone z eksploatacji są dwie przeprawy promowe: w Połęcku na drodze wojewódzkiej nr 138 i w Pomorsku na drodze wojewódzkiej nr 281.

To nie tak, że ludzie w obu przypadkach są odcięci od świata, niemniej generuje to problem wydłużania drogi do najbliższego mostu, co jest uciążliwe zwłaszcza w przypadku lokalnych podróży.

Kiedy przykładowo jadę sobie gdzieś na odległość co najmniej kilkudziesięciu kilometrów, przejechanie naokoło nie zrobi mi aż takiego problemu. Kiedy zaś mieszkam np. 3 kilometry od miejscowości po drugiej stronie rzeki i potrzebuję dostać się właśnie tam, mam przerąbane. Z 3 kilometrów nagle robi się np. 50, a jeżeli trasę należy pokonywać codziennie, skala problemu staje się już mocno odczuwalna.

Prom nie pływa za darmo, a jednym z jego źródeł utrzymania są korzystający z niego pasażerowie. Jeżeli przeprawa nie kursuje, to na siebie nie zarabia, a skoro nie zarabia, to właściciel na tym traci. Był to jeden z powodów, przez który w ubiegłym roku zaprzestano eksploatacji połączenia promowego w podwarszawskich Gassach - liczne przestoje, a także m.in. spowodowana niskim stanem wody awaria barki spowodowały, że biznes przestał się w pewnym momencie ekonomicznie spinać.

Mowa tutaj np. o promie w Gdańsku-Świbnie, który znajduje się tuż przed samym ujściem Wisły do Bałtyku. Aby tutaj nastąpił tak daleko posunięty kryzys, że przeprawa nie byłaby w stanie pływać, musiałby mieć miejsce prawdziwy kataklizm. A prom w tym miejscu jest bardzo ważny, z uwagi na panujący w sezonie wakacyjnym intensywny ruch na trasie wschód-zachód w obrębie Zalewu Wiślanego.

Inny przykład to prom w Świnoujściu, ale w jego przypadku straty wynikające z nieplanowanego postoju byłyby nieporównywalnie mniejsze. To z uwagi na otwarty od pewnego czasu tunel drogowy, który chociaż nie wyparł promu w 100 proc., to przejął znaczną część ruchu tranzytowego.

Nie jest tak, że niski stan wody w rzekach unieruchomił przeprawy promowe po raz pierwszy w historii - tak dzieje się bodaj w każdym sezonie letnim. Niemniej, rzadko kiedy problem przybierał aż taką skalę, jak dzieje się to obecnie.