Bardzo rzadki klasyk na lawecie. To jeden z kilkunastu na świecie

Rzecz miała miejsce pod osłoną nocy i bardzo możliwe, że właśnie wyjawiam szczelnie strzeżoną tajemnicę, za co wyląduję z betonowym obuwiem w Zalewie Zegrzyńskim. Trudno, sprawa jest tego warta. Kolega uchwycił bowiem przewożony na lawecie prawdziwy unikat - samochód Stutz Blackhawk.

Europejczycy mają Rolls-Royce'a, więc dlaczego Amerykanie nie mogliby mieć swojego? Taki był plan na ten samochód, a projekt tak bardzo ociekał bogactwem, że aż idzie się udławić. Model Blackhawk był jednym z kilku przedstawicieli rodziny marki Stutz, ale i tak nie najbardziej luksusowym ze wszystkich, ani też najbardziej unikatowym. Niemniej, taki właśnie dziwoląg przemieszczał się po Warszawie.

Virgil Exner ogromny wpływ na to, jak wyglądały amerykańskie drogi w latach 50. i 60., ponieważ to jemu przypisuje się w głównej mierze koncepcję słynnych płetw ogonowych, które zdominowały samochodowe wzornictwo w tamtej epoce. Subiektywnie, był to jeden z ciekawszych smaczków stylistycznych w historii motoryzacji, aczkolwiek całkowicie bezużyteczny.

Projekt powstał pod koniec lat 60., natomiast produkcję rozpoczęto w 1970 roku... we Włoszech. Pierwszy, prototypowy egzemplarz zbudowano w warsztatach Ghia, kolejne powstawały w mniej znanych firmach nadwoziowych Officine Padane i Carrozzeria Saturn. Gotowe auta był następnie transportowane do Stanów Zjednoczonych kontenerami, albo też zostawały w Europie, ponieważ tutaj też miały wzięcie.

Blackhawk na przestrzeni kilkunastu lat produkcji doczekał się licznych modernizacji, przeprowadzanych niemalże corocznie. "Warszawski" egzemplarz sprawia wrażenie późnego modelu, bez charakterystycznego stojącego na tylnym zderzaku koła zapasowego. Zamiast tego, wyraźne zarysowany "zapas" wpisany jest w pokrywę bagażnika.

Zasadniczo, linia modelowa nowego Stutza była całkiem rozbudowana, ponieważ w momencie kulminacyjnym składała się z kilku modeli produkowanych jednocześnie. Najbardziej godne podkreślenia są modele Royale i Bearcat, czyli odpowiednio luksusowy, czterodrzwiowy sedan oraz kabriolet.

Ciekawostką jest, że Bearcat wdrożony do produkcji został dopiero w 1979 roku, jakąś dekadę po zbudowaniu prototypu. Dlaczego? Ponieważ ówczesne amerykańskie przepisy zakazywały... sprzedaży kabrioletów. Dzisiaj jest to przy okazji najrzadszy przedstawiciel marki Stutz, ponieważ zbudowano zaledwie kilkanaście egzemplarzy modelu Bearcat.

Stutz nie był autem wielkoseryjnym - wszystkich aut pod tą marką, z uwzględnieniem Blackhawka i jego braci, zbudowano zaledwie około 600 egzemplarzy. Samych Blachkawków powstało z tej ekipy najwięcej, niemniej nadal były to bardzo małe liczby, przez co samochód jest dzisiaj unikatem.

Chociaż nazwa znana była już od dawna, to ostatni na tamtą chwilę samochód pod marką Stutz wyprodukowany został w latach 30., a więc ponad trzy dekady przed zaprojektowaniem wspomnianych modeli. Firma Stutz Motor Car of America była zatem zupełnie nowym przedsiębiorstwem, założonym w 1968 roku.

Pierwsze od kury było jednak jajko, ponieważ marką Stutz “opakowano” projekt barokowej, neoklasycystycznej limuzyny, na którą pomysł powstał mniej więcej w połowie lat 60. Można w uproszczeniu powiedzieć, że biznes był połączeniem portfela amerykańskiego bankiera, Jamesa O’Donnella, a także projektu wspomnianego Virgila Exnera o nazwie Revival Car.

O ile projekt nadwozia był autorski, o tyle wnętrzności pochodziły od koncernu GM. Tytułowy model Blackhawk na przestrzeni kilkunastu lat produkcji bazował na kilku różnych konstrukcjach GM, z czego najdłużej opierał się na podwoziu Pontiaca Grand Prix. Przez kilka lat powstawał również na "bebechach" Pontiaca Bonneville.

Metkę General Motors miały również silniki, aczkolwiek wykorzystywano kilka różnych modeli. Pierwsze egzemplarze miały potwornej wielkości motory, o pojemnościach oscylujących wokół 7 litrów. Późniejsze auta wyposażano w 5,7-litrowe jednostki znane z Chevroleta Corvette C4.

Coś, co miało stanowić o sile nowych samochodów Stutz, to absurdalny wręcz poziom luksusu. W połączeniu ze specyficznym, historyzującym wzornictwem nadwozia, samochód sprawiał wrażenie barokowego pałacu pełnego ornamentów. Klimatyzacja, skóra z jednorożca, barek dla pasażerów, a także elektryka wszystkiego, co się mogło poruszać - a wszystko w cenie wyższej, niż jakiegokolwiek innego samochodu. Stutz był zresztą reklamowany jako “najdroższy samochód Ameryki”, chociaż określenie odnosiło się do limuzyny Royale, a nie do hardtopa Blackhawk. Skóra, fura i fryzura.

Patrząc na to, jak bardzo kiczowatym projektem była odrodzona marka Stutz, może to i dobrze. Najgorzej, że te samochody powstawały na poważnie, a nie dla beki jako np. body kit do jakiegoś Pontiaca czy innego Oldsmobile'a.

Amerykanie.