Kody i oznaczenia w prawie jazdy. Wiele mówią o kierowcy

Znajdujące się w dokumencie prawa jazdy zagadkowe liczby mają ważny, ukryty sens. Mogą one zarówno rozszerzać, jak i ograniczać uprawnienia kierowcy. Wyjaśniamy, co dokładnie one oznaczają.

Mateusz Łubiński

25.02.2026 08:01

REKLAMA

Aktualny wzór polskiego prawa jazdy wprowadzono w 2019 roku. Dokument ten ma formę plastikowej karty o takich samych wymiarach, co dowód osobisty. Umieszczono w nim m.in. najważniejsze dane osobowe kierowcy oraz informacje o posiadanych przez niego uprawnieniach do kierowania pojazdami.

REKLAMA

Prawo jazdy zawiera różne kody i oznaczenia

Oprócz tego z „prawka” można odczytać też dodatkowe uwagi i ograniczenia dotyczące posiadanych uprawnień. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że mogą one odnosić się zarówno do wszystkich, jak i tylko poszczególnych kategorii prawa jazdy.

Wspomniane ograniczenia są odpowiednio zakodowane. Ich dokładne znaczenie, jak i sam wygląd dokumentu zostały szczegółowo opisane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 5 sierpnia 2025 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami.

Z przodu prawa jazdy (awers) możemy odczytać:

1 – nazwisko posiadacza prawa jazdy,
2 – imię (imiona) posiadacza prawa jazdy,
3 – data i miejsce urodzenia posiadacza prawa jazdy,
4a – data wydania prawa jazdy,
4b – data ważności prawa jazdy,
4c – organ wydający,
4d – numer PESEL posiadacza prawa jazdy,
5 – numer prawa jazdy,
6 – fotografia posiadacza prawa jazdy,
7 – podpis posiadacza prawa jazdy,
9 – kategoria (kategorie) prawa jazdy posiadana (posiadane) przez posiadacza prawa jazdy.

Źródło: gov.pl

Na drugiej stronie prawa jazdy (rewers) widnieją natomiast:

9 – kategorie prawa jazdy,
10 – data wydania uprawnienia określonej kategorii po raz pierwszy,
11 – data ważności uprawnienia,
12 – ograniczenia.

Źródło: gov.pl

Poniżej zamieszczamy pełną listę oznaczeń kodów, które można znaleźć w rubryce 12 w prawie jazdy:

01 – wymagana korekta lub ochrona wzroku:
- 01.01 – okulary,
- 01.02 – soczewka kontaktowa (soczewki kontaktowe),
- 01.05 – przepaska na oko,
- 01.06 – okulary lub soczewki kontaktowe,
02 – wymagana korekta słuchu lub wspomaganie komunikacji;
03 – wymagane protezy lub szyny ortopedyczne kończyn:
- 03.01 – proteza lub szyna ortopedyczna kończyny górnej,
10 – wymagane modyfikacje w układzie zmiany biegów:
- 10.02 – bez pedału sprzęgła (albo dźwigni ręcznej dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 i A),
15 – wymagana modyfikacja sprzęgła:
- 15.01 – zmodyfikowany pedał sprzęgła,
- 15.02 – sprzęgło sterowane ręcznie,
- 15.03 – sprzęgło automatyczne,
20 – wymagane modyfikacje w układzie hamulcowym:
- 20.01 – zmodyfikowany pedał hamulca,
- 20.03 – pedał hamulca dostosowany do obsługi lewą stopą,
- 20.04 – pedał hamulca pod całą stopę,
- 20.05 – wychylny pedał hamulca,
- 20.06 – ręcznie sterowany hamulec roboczy,
- 20.07 – możliwość efektywnego użycia pedału hamulca z określoną siłą … N (np. 20.07 (300 N)),
- 20.09 – zmodyfikowany hamulec postojowy,
- 20.12 – składany lub odkręcany pedał hamulca za przegrodą,
- 20.13 – hamulec obsługiwany kolanem,
25 – wymagane modyfikacje w układzie przyspieszenia:
- 25.01 – zmodyfikowany pedał przyspieszenia,
- 25.03 – wychylny pedał przyspieszenia,
- 25.04 – przyspieszenie sterowane ręcznie,
- 25.05 – przyspieszenie sterowane kolanem,
- 25.06 – serwoprzyspieszacz (w tym elektroniczny, pneumatyczny),
- 25.08 – pedał przyspieszenia po lewej stronie,
31 – wymagane modyfikacje pedałów:
- 31.01 – pedały równoległe,
- 31.02 – pedały na tym samym lub prawie na tym samym poziomie,
- 31.03 – składane lub odkręcane pedały hamowania i przyspieszenia,
32 – wymagane wspólne modyfikacje układów hamowania i przyspieszenia:
- 32.01 – obsługa układów przyspieszenia i hamowania jedną ręką,
33 – wymagane wspólne modyfikacje układów hamowania, przyspieszenia i kierowania:
- 33.01 – obsługa układów przyspieszenia, hamowania i kierowania z użyciem zewnętrznego wspomagania jedną ręką,
35 – wymagane modyfikacje urządzeń sterowania (przełączniki świateł, wycieraczki szyby przedniej, spryskiwacz, sygnał dźwiękowy, kierunkowskazy):
- 35.02 – urządzenia sterowania obsługiwane bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów (w tym gałek, dźwigni),
- 35.03 – urządzenia sterowania obsługiwane lewą ręką bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów,
- 35.04 – urządzenia sterowania obsługiwane prawą ręką bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów,
40 – wymagane modyfikacje w układzie kierowniczym:
- 40.01 – zwykły układ kierowniczy ze wspomaganiem,
- 40.05 – zmodyfikowana kierownica (grubszy lub cieńszy przekrój koła kierownicy, kierownica o mniejszej średnicy),
- 40.06 – wychylne koło kierownicy,
- 40.09 – kierowanie nożne,
- 40.11 – gałka na kierownicy,
- 40.14 – alternatywny układ kierowania obsługiwany jedną ręką (ramieniem),
42 – wymagane modyfikacje lusterka wstecznego (lusterek) lub urządzeń widzenia wstecznego:
- 42.01 – zmodyfikowane zewnętrzne lusterko prawe lub lewe albo zmodyfikowane urządzenie widzenia wstecznego,
- 42.03 – dodatkowe wewnętrzne lusterko lub inne urządzenie, pozwalające na obserwację ruchu,
43 – wymagane modyfikacje fotela kierowcy:
- 43.01 – fotel kierowcy podwyższony dla dobrej wysokości obserwacyjnej, w normalnej odległości od kierownicy i pedałów,
- 43.02 – fotel kierowcy dostosowany do kształtu ciała,
- 43.03 – fotel kierowcy z oparciem bocznym stabilizującym pozycję,
- 43.04 – fotel kierowcy z podłokietnikiem,
- 43.06 – zmodyfikowany pas bezpieczeństwa,
44 – wymagane modyfikacje motocykli i motorowerów (obowiązkowe stosowanie subkodów):
- 44.01 – hamulec z pojedynczym sterowaniem,
- 44.02 – zmodyfikowany hamulec ręczny,
- 44.03 – zmodyfikowany hamulec nożny,
- 44.04 – zmodyfikowana rączka przyspieszenia,
- 44.08 – wysokość siedzenia pozwalająca kierowcy na oparcie dwóch stóp na ziemi jednocześnie w pozycji siedzącej i zachowanie równowagi motocykla podczas zatrzymania i postoju,
- 44.09 – maksymalna siła pozwalająca na uruchomienie hamulca ręcznego … N (np. 44.09 (140 N)),
- 44.10 – maksymalna siła pozwalająca na uruchomienie hamulca nożnego … N (np. 44.10 (240 N)),
- 44.11 – zmodyfikowany podnóżek,
45 – wyłącznie motocykle z wózkiem bocznym;
46 – wyłącznie pojazdy trójkołowe;
47 – ograniczenie do pojazdów mających więcej niż dwa koła, które nie wymagają utrzymywania równowagi przez kierowcę w czasie uruchamiania, zatrzymywania i postoju;
50 – dla określonego pojazdu lub nadwozia (numer identyfikacyjny pojazdu, VIN);
61 – jazda w godzinach dziennych (od świtu do zmierzchu);
62 – jazda tylko w promieniu … km od miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy albo w obrębie miasta/regionu (np. 62. nazwa miasta/regionu albo 62. … km);
63 – jazda bez pasażerów;
64 – jazda z prędkością nie większą niż ... km/h;
65 – jazda tylko w towarzystwie osoby posiadającej prawo jazdy co najmniej tej samej kategorii;
66 – bez prawa ciągnięcia przyczepy;
67 – bez prawa jazdy po autostradach;
68 – zakaz spożywania alkoholu;
69 – jazda tylko pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową zgodnie co najmniej z wymaganiami Polskiej Normy wprowadzającej EN 50436;
70 – wymiana prawa jazdy numer ... wydanego przez ... (wyróżnik UE/ONZ w przypadku państwa trzeciego, np. 70.0123456789.NL);
71 – wtórnik prawa jazdy numer ... wydanego przez ... (wyróżnik UE/ONZ w przypadku państwa trzeciego, np. 71.987654321.HR);
73 – wyłącznie dla pojazdów kategorii B z silnikiem, typów czterokołowych (B1);
78 – wyłącznie pojazdy bez pedału sprzęgła (albo dźwigni ręcznej dla kategorii AM, A1, A2 i A);
79 (...) – ograniczenie do pojazdów, które spełniają wymogi specyfikacji wskazanej w nawiasach – kod stosuje się wyłącznie w przypadku przeniesienia ograniczeń z wymienianego prawa jazdy wydanego za granicą:
- 79.01 – wyłącznie dla pojazdów dwukołowych z wózkiem bocznym lub bez,
- 79.02 – wyłącznie dla pojazdów trójkołowych lub czterokołowych kategorii AM,
- 79.03 – wyłącznie dla pojazdów trójkołowych,
- 79.04 – wyłącznie dla pojazdów trójkołowych z przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 750 kg,
- 79.05 – motocykl kategorii A1 o stosunku mocy do masy przekraczającym 0,1 kW/kg,
80 – wyłącznie dla posiadaczy prawa jazdy upoważniającego do prowadzenia pojazdów kategorii A typu trójkołowego będących w wieku poniżej 24 lat;
81 – wyłącznie dla posiadaczy prawa jazdy upoważniającego do prowadzenia pojazdów kategorii A typu motocykl dwukołowy będących w wieku poniżej 21 lat;
95 – potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej;
96 – pojazdy kategorii B łączone z przyczepą, której dopuszczalna masa całkowita przekracza 750 kg, przy czym dopuszczalna masa całkowita takiego zestawu pojazdów przekracza 3500 kg, ale nie przekracza 4250 kg;
97 – osoba nie posiada uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii C1 objętych zakresem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego;
101 – wymagane dodatkowe oznakowanie pojazdu;
102 – wymiana uzyskanego przed dniem 1 lipca 1999 r. prawa jazdy kategorii C bez posiadania prawa jazdy kategorii B;
103 – wymiana uzyskanego przed dniem 1 lipca 1999 r. prawa jazdy kategorii D bez posiadania prawa jazdy kategorii B;
104 – wymiana prawa jazdy kategorii M z ograniczeniem do kierowania tylko pojazdami wolnobieżnymi;
105 – wymiana prawa jazdy kategorii trolejbusowej z ograniczeniem do kierowania tylko trolejbusami;
106 – zakaz w zakresie prawa jazdy kategorii B przy posiadaniu prawa jazdy kategorii C1, C, D1 lub D;
107 – wymagane dostosowanie pojazdu do rodzaju schorzenia;
110 – osoba posiada orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A1, A2 i A;
111 – wyłącznie pojazdy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub użytkowane przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej do czasu spełnienia wymagań w zakresie wieku, o których mowa w Ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.