Od 29 stycznia nowe przepisy dla kierowców. Możesz zostać przestępcą drogowym
Zmiany dotyczące kierowców wprowadzane 29 stycznia mają poprawić bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Pojawia się wiele nowych wykroczeń, a nawet przestępstw, w tym pojęcie brawurowej jazdy, czy nielegalnych spotkań motoryzacyjnych. Niektóre z nich mogą być zaskakujące dla kierowców.
29 stycznia 2026 roku zaczynają obowiązywać nowe przepisy dotyczące bezpieczeństwa w ruchu lądowym. 3 marca 2026 r. wejdzie w życie ich kolejna porcja. Głównym celem wprowadzanych zmian ma być surowsze karanie uczestników ruchu drogowego z sądowym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz uczestników “nielegalnych wyścigów”. Karana będzie również brawurowa jazda.
Co dokładnie zmienia się w przepisach?
Nowe przepisy skupiają się na poprawie bezpieczeństwa poprzez surowsze kary dla osób kierujących pojazdami bez wymaganych uprawnień, uczestników nielegalnych wyścigów oraz osób uprawiających brawurową jazdę.
Od 29 stycznia osoby z sądowym zakazem prowadzenia pojazdów mogą liczyć nie tylko na wyższy mandat, ale także na więzienie. Oznacza to koniec prowadzenia z wieloma zakazami aktywnymi w jednym momencie - tak, zdarzały się takie przypadki. Od teraz jeśli policja zatrzyma osobę z aktywnym zakazem prowadzenia pojazdów nie będzie już mowy o kolejnym, nakładającym się zakazie. Taki delikwent zostanie ukarany grzywną nie niższą niż 1 tys. zł lub ograniczeniem wolności.
Jeśli osoba kierująca bez uprawnień spowoduje wypadek ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, wtedy grozi jej kara pozbawienia wolności na okres od roku do nawet dekady. Jest to więcej, niż gdyby identyczny wypadek spowodowała osoba posiadająca prawo jazdy.
Ta sama kara za wypadek ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu dotyczy również kierowców, którzy brali udział w “nielegalnym wyścigu” lub rażąco przekroczyli prędkość podczas agresywnej, nieprzewidywalnej jazdy.
Prowadzenie pojazdu z rażącym naruszeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego uznawane za nowe przestępstwo komunikacyjne.
Brawurowa jazda
Nowością jest art. 178d Kodeksu karnego. Wprowadza on pojęcie brawurowej jazdy. Brawurowo jedzie ten kto jednocześnie:
- rażąco przekracza dopuszczalną prędkość,
- rażąco narusza inne zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego,
- naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.
Należy pamiętać, że ten czyn kwalifikowany jest jako przestępstwo. Policja podkreśla, że może zostać popełnione także w sytuacji, gdy nie doszło do wypadku drogowego.
Doprecyzowane zostały także zasady orzekania przepadku
Poprawki w przepisach doprecyzowują także kwestię utraty samochodu, którym zostało popełnione wykroczenie. Do teraz w przypadku zatrzymania kierowcy w stanie nietrzeźwości sąd mógł, ale nie musiał, orzec przepadek samochodu. Wraz z wprowadzonymi zmianami przepadek samochodu jest bardziej doprecyzowany. Jeśli prowadzący pojazd podczas zatrzymania będzie miał do 1,5 promila alkoholu we krwi sąd może, ale nie musi zadecydować o przepadku pojazdu. W przypadku gdy osoba prowadząca będzie miała powyżej 1,5 promila sąd ma obowiązek zadecydować o przepadku samochodu.
Podobają mi się wpłaty na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej
To chyba moja ulubiona zmiana wprowadzona od 29 stycznia. Osoby, które złamały sądowy zakaz prowadzenia pojazdów będą musiały wpłacić od 10 do nawet 60 tysięcy złotych na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Podobnie sprawa ma się z kierowcami, którzy spowodują wypadek podczas “nielegalnego wyścigu”. Tacy kierowcy będą musieli na FPPoPP wpłacić kwotę od 5 do 60 tysięcy złotych.
Bardzo podoba mi się ten sposób karania nieodpowiedzialnych kierowców. Nawet nie chodzi o wysoką karę, a raczej o jej cel. Jeśli wpłacona kwota ma faktyczny cel i ma szansę być sensownie zagospodarowana, to ja jestem za rękami i nogami. Mandaty również potrafią być wysokie, ale taka ogólna kara nie zmusza do przemyśleń. Jeśli jednak widać, gdzie trafią pieniądze, to w mojej opinii może zadziałać to lepiej. Szczególnie, jeśli ukarany faktycznie zagłębi się w temat i zda sobie sprawę, że gdyby nie on, to ofiar byłoby mniej.
Pozostaje jeszcze kontrowersyjna kwestia zlotów samochodowych
Zgodnie z wprowadzonymi 29 stycznia zmianami zloty samochodowe muszą być zgłoszone do organu gminy. W definicje zlotu samochodowego w tym przypadku kwalifikuje się spotkanie więcej niż 10 właścicieli, posiadaczy lub użytkowników pojazdów mechanicznych, którego celem będzie prezentacja tych pojazdów. Organizatorzy nielegalnego, czyli niezgłoszonego, zlotu będą narażać się na grzywnę nie niższą niż 2 tys. zł, natomiast uczestnicy takiego zgromadzenia będą ryzykować karą grzywny wynoszącą do 5 tys. zł.
Pozostaje pytanie czym jest zlot samochodowy i kiedy się on zaczyna. Jasne, parkingu pod supermarketem nie możemy uznać za zlot samochodowy pomimo ilości parkujących tam samochodów, wszak nikt nie przyjeżdża tam w celu prezentacji swojej Skody Octavii lub Dacii Duster. Ale jeśli na tym terenie spotka się 10 znajomych i każdy przyjedzie swoim samochodem, to czy jest to zlot czy nie? Teoretycznie tak, bo jak udowodnić, że celem spotkania było postanie pod sklepem, a nie prezentacja swoich samochodów?
To jak bardzo konieczność zgłaszania zlotów jest kontrowersyjna widać już teraz. Zauważyłem na swoich mediach społecznościowych całe mnóstwo sposobów jak utrudnić sprawdzanie legalności zlotu lub jak uczynić z tego martwy przepis.
Uczestniczenie w “nielegalnym wyścigu” jest nowym przestępstwem
Oprócz powyższych zmian, do artykułu 178c kodeksu karnego zostanie dopisane nowe przestępstwo, jakim jest uczestniczenie w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych. Organizowanie takiego przedsięwzięcia lub branie w nim udziału będzie oznaczało karę od 3 do nawet 5 lat pozbawienia wolności.
Martwi mnie jednak kwestia “nielegalnego wyścigu”
Definicja nielegalnego wyścigu jest niesprecyzowana. Oznacza to, że można pod nią podpiąć dosłownie wszystko, łącznie ze zbyt szybkim ruszeniem po zmianie światła na zielone.
Chcę, żeby to wybrzmiało - nie jestem zwolennikiem przekraczania prędkości, ścigania się po ulicach lub uprawiania slalomu pomiędzy jadącymi autami. Takie zachowania to skrajna lekkomyślność.
Zastanawia mnie jednak jak policjant ma interpretować nielegalny wyścig. Przypuśćmy, że przekroczymy prędkość wyprzedzając innego uczestnika ruchu drogowego. Bez kontekstu taki manewr jest po prostu niebezpieczny. Ale jeśli policjant uzna, że to nie był zwykły - acz nielegalny - manewr wyprzedzania, a próba przejęcia pozycji w trakcie nielegalnego wyścigu to całkowicie zmienia rodzaj kary.
Inną sprawą jest ruszanie ze świateł. Teoretycznie przepisy nie regulują tempa przyrostu prędkości gdy światła na skrzyżowaniu zmieniają swoją barwę z czerwonej na zieloną, pod warunkiem, że ten manewr nie będzie niebezpieczny. Technicznie rzecz biorąc można wystrzelić spod świateł w dowolnym tempie, byle skończyć przyspieszać wraz z osiągnięciem ograniczenia prędkości na danym odcinku drogi. Teraz kierowca, który ruszy ze skrzyżowania szybciej niż wszyscy inni może zostać zatrzymany przez policję pod pretekstem nielegalnego wyścigu. Nie przekroczył prędkości, ale obecna definicja nielegalnego wyścigu zostawia duże pole do interpretacji.
Najbliższa ważna data to 3 marca
3 marca wchodzą w życie przepisy, które rozszerzą możliwość utraty prawa jazdy. Stanie się tak przy przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h również poza obszarem zabudowanym. Dotyczy to wyłącznie dróg jednojezdniowych dwukierunkowych.
30 marca wejdzie w życie następna część zmian. Wtedy celowe wejdą przepisy o celowym wprowadzaniu pojazdu w poślizg lub jeżdżeniu na jednym kole.
Nie jest to koniec zmian w przepisach drogowych. W czerwcu dojdzie obowiązek używania kasków ochronnych i podniesienie wieku przy korzystaniu z hulajnóg. Wrzesień przyniesie zmiany w zakresie okresu próbnego.
